Valla Kanyonu: Rota, İzin, Güvenlik ve Seyir Terasları

Valla Kanyonu, Kastamonu’nun Pınarbaşı ilçesinde yer alan yaklaşık 12 kilometrelik dev bir kanyon. Üstelik Küre Dağları Milli Parkı sınırları içinde kalıyor. Ayrıca duvarları yer yer 1.100 ila 1.200 metreye yükseliyor. Ancak kanyona giren kişi geri dönemiyor ve 12 kilometrenin tamamını yürüyor.

Bu yüzden Valla’yı iki farklı yoldan tanıyabilirsiniz. Öncelikle seyir teraslarından manzarayı güvenle izleyebilirsiniz. Öte yandan rehberli, izinli ve donanımlı bir geçiş de mümkün. Böylece bu yazıda iki seçeneği de kaynaklarıyla birlikte anlatıyoruz.

Valla Kanyonu nerede ve nasıl bir yer?

Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) 10’uncu Bölge Müdürlüğü kanyonu ayrıntılı tanıtıyor. Buna göre kanyon, Devrekani Çayı ile Kanlıçay’ın birleştiği yerde başlıyor. Özellikle bu nokta, Pınarbaşı’nın yaklaşık 26 kilometre kuzeyinde, Muratbaşı Köyü yakınında. Ayrıca başlangıç noktasına yaklaşık 1,5 kilometrelik dik bir patika iniyor.

Ardından kanyon, Cide ilçesi yönüne doğru uzanıyor. Nitekim giriş noktası, Muratbaşı Köyü’nün Kanlıçay mevkisinde. Buna karşılık çıkış, Cide’ye bağlı Hamitli Köyü’ndeki Loş Vadisi’nde.

Öte yandan kanyon zengin bir yaban hayatına ev sahipliği yapıyor. DKMP’ye göre iki yandaki yamaçlar 800 ila 1.200 metre yüksekliğe ulaşıyor. Özellikle bu yamaçlarda kartal, atmaca ve akbaba gibi yırtıcı kuşlar yaşıyor.

Valla Kanyonu neden bu kadar ünlü?

Öncelikle boyutları dikkat çekiyor. Nitekim DKMP Bölge Müdürü Hasan Başyiğit, 2020’de kanyonun ölçülerini paylaştı. Başyiğit’e göre duvar yüksekliği 1.200 metreye çıkıyor, uzunluğu ise 12 kilometreyi buluyor. Ayrıca Başyiğit, Valla’yı geçişi çok zor bir kanyon olarak tanımladı.

Bunun yanı sıra birçok kaynak Valla’yı dünyanın en derin ikinci kanyonu diye anıyor. Ancak bu sıralamayı doğrulayan bilimsel bir ölçüme ulaşamadık. Buna karşılık Kastamonu Üniversitesi’nin bir proje sunumu, Valla’yı Türkiye’nin en derin kanyonu olarak tanımlıyor.

Üstelik Pınarbaşı Belediye Başkanı Şenol Yaşar, bölgeyi vahşi bir cennete benzetiyor. Hatta Yaşar’a göre bu manzara için Arizona’ya gitmeye gerek yok. Yani bu benzetme, kanyonun ölçeğini iyi anlatıyor.

Valla Kanyonu geçişi nasıl bir rota?

Öncelikle rota, Muratbaşı Köyü’nün Kanlıçay mevkisinden başlıyor. Ardından yaklaşık 12 kilometre boyunca ilerleyip Hamitli Köyü’ndeki Loş Vadisi’nde bitiyor.

Üstelik sel ve yağmurlar kanyon tabanını sürekli değiştiriyor.

Ancak en kritik nokta, geri dönüşün olmaması. Çünkü 1.100 metrelik derinlik yüzünden yanlardan giriş ve çıkış imkânı yok.

Yani Valla, günübirlik bir doğa yürüyüşü değil. Aksine teknik bilgi, ekipman ve tecrübe isteyen bir kanyon geçişi. Nitekim Küre Ansiklopedi de derinliklere inmenin ileri teknik beceri gerektirdiğini yazıyor.

Valla Kanyonu’na girmek için izin ve rehber gerekiyor mu?

Evet, kurallar oldukça net. Kastamonu Valiliği, Ağustos 2017’de kanyon geçişleri için kurallar koydu. Valiliğin başlıca kuralları şöyle:

• Kanyona en az üç kişilik bir grupla girmeniz gerekiyor.
• Ayrıca geçiş izni için kaymakamlığa bizzat başvurup izni yanınızda taşıyorsunuz.
• Bunun yanı sıra götüreceğiniz ekipmanı ve yiyecek miktarını kaymakamlığa bildiriyorsunuz.
• Valilik, yalnızca gerekli kanyon malzemesine sahip sporculara izin veriyor.
• Özellikle rehberler, kanyon deneyimi olmayan kişileri kaymakamlık onayı olmadan götüremiyor.
• Son olarak kurallara uymayanlar idari para cezası ve suç duyurusuyla karşılaşabiliyor.

Öte yandan Valilik, izin verirken mevsim koşullarına ve meteorolojik uyarılara bakıyor. Ayrıca kaymakamlıklar, tehlikeli noktaları gösteren harita ve krokileri geçiş yapanlara veriyor. Aynı zamanda kanyon girişlerine uyarı levhaları ve bilgi panoları koyuyor.

Ancak bu kurallar 2017 tarihli. Bu yüzden yola çıkmadan önce güncel durumu Pınarbaşı Kaymakamlığı’na sorun.

Valla Kanyonu’nda yaşanan olaylar ne anlatıyor?

Geçmişteki olaylar, kuralların neden sıkı olduğunu açıkça gösteriyor. Örneğin Ağustos 2012’de dört yürüyüşçü kanyonda kayboldu. Pınarbaşı Belediye Başkanı’na göre gruptan bir kişi hayatını kaybetti. Ardından ekipler helikopter destekli bir arama başlattı.

Ayrıca 2010’da da kanyonda 12 kişi kayboldu. Ekipler onlara ancak 22 saat sonra ulaştı. Sonunda İl Afet ve Acil Durum ekipleri ile Kastamonu Jandarma Komutanlığı bu kişileri kurtardı.

Öte yandan Ağustos 2022’deki olay daha yakın bir örnek. Türkiye 5’inci Kanyon ve Doğa Sporları Festivali sırasında 17 kişilik bir ekip kanyona girdi. Altı profesyonel sporcu yoluna devam etti, ancak 11 amatör sporcu ilerleyemedi.

Başkan Yaşar’a göre Bozkurt’taki sel, kanyonun yapısını değiştirmişti. Üstelik büyük kayalar yer değiştirmişti. Bunun üzerine JAK ve AFAD ekipleri kurtarma çalışması başlattı. Ardından jandarma helikopteri kanyon duvarlarına yaklaştı.

Böylece JAK personeli halatla inip sporcuları tek tek yukarı aldı. Helikopter önce 10 sporcuyu tahliye etti. Ancak kalan sporcu, geceyi iki jandarma personeliyle kanyonda geçirdi. Sonra helikopter onu da sabah Pınarbaşı’na getirdi.

Yani bu olaylar ortak bir ders veriyor. Nitekim sel sonrası değişen kanyon, organize bir festival ekibini bile zorladı.

Valla Kanyonu’nu güvenle nereden izleyebilirsiniz?

Teknik geçiş yapmayacaksanız seyir terasları en iyi seçenek. Örneğin Muratbaşı Seyir Terası, kanyon girişini ve Küre Dağları’nı aynı karede gösteriyor. Nitekim DKMP Bölge Müdürlüğü, üç katlı terası Şubat 2020’de hizmete aldı.

Ayrıca Kerte Köyü’nde ikinci bir seyir terası yer alıyor. Aslında Kerte terası, Muratbaşı’ndan önce de ziyaretçileri karşılıyordu. Üstelik seyir terasları her mevsim güzel manzaralar sunuyor.

Öte yandan milli park müdürlüğü, kanyonun tepesinde bir uçurum salıncağı projesi başlattı. Projeye göre salıncak yaklaşık 650-700 metre yükseklikte. Ayrıca proje, 30 metrekarelik iki cam terası da kapsıyor. Buna karşılık Küre Ansiklopedi, salıncağın 2023’ten beri Kerte terasında yer aldığını yazıyor.

Valla Kanyonu için ne zaman gitmeli, yanınıza ne almalı?

Kaynaklar kanyon geçişi için belirli bir ay vermiyor. Ancak Valilik, izin verirken mevsim koşullarını ve hava uyarılarını dikkate alıyor. Örneğin 2022’deki kanyon festivali 11 Ağustos’ta başladı. Yine de yağışlardan sonra kanyon tabanı değişebiliyor.

Bu nedenle geçiş yapacak ekipler için kaynaklardan çıkan temel liste şöyle:

• Kaymakamlıktan aldığınız geçiş izni
• Ayrıca kaymakamlığın verdiği tehlike noktaları haritası
• Kanyon için gerekli teknik malzemeler
• Özellikle kaymakamlığa bildirdiğiniz miktarda yiyecek
• Son olarak sizi sıcak tutacak yedek giysiler

Öte yandan seyir teraslarına gidecekseniz rahat ayakkabı ve uygun kıyafet yeterli olur.

Valla Kanyonu yakınında başka neler var?

Küre Dağları Milli Parkı

Valla, Küre Dağları Milli Parkı’nın en dikkat çeken alanlarından biri. Nitekim bölge, 2000 yılında milli park statüsü kazandı. Ayrıca DKMP verilerine göre park alanı 37.753 hektar. Üstelik DKMP, parkta 930 bitki taksonu ve 129 kuş türü sayıyor.

Öte yandan park, Batı Karadeniz Karst Kuşağı içinde kalıyor. Bu nedenle kanyon, mağara ve düden gibi oluşumlar bölgede sıkça karşınıza çıkıyor.

Horma Kanyonu ve Ilıca Şelalesi

Horma Kanyonu, Pınarbaşı ilçe merkezine yaklaşık 3 kilometre uzaklıkta. Özellikle Zarı Çayı, bu kanyonu yüzyıllar boyunca oydu. Üstelik kayaların üzerinden geçen 3 kilometrelik ahşap yol sayesinde kanyonu baştan sona yürüyebilirsiniz.

Ardından yolunuz Ilıca Şelalesi’ne çıkıyor. Böylece 10 metreden akan suyun oluşturduğu doğal havuzu görüyorsunuz. Nitekim Horma, 2020’de 120 bin biletli ziyaretçi ağırladı.

Ilgarini Mağarası

Ilgarini Mağarası, Sorkun Yaylası’nda yer alıyor. DKMP’ye göre mağara 858 metre uzunluğa ve 250 metre derinliğe sahip. Ayrıca içinde sarnıç, şapel ve lahit kalıntıları var. Üstelik bu kalıntılar Roma ve Bizans dönemlerinden kalıyor.

Öte yandan mağaraya 2,5 kilometrelik ahşap bir yol çıkıyor. Yolda tam 385 basamak var. Bu yüzden rahat ayakkabı ve iyi bir kondisyon işinize yarar.

Kastamonu gezinizi uzatmak isterseniz Araç’ta gezilecek yerler rehberimize göz atabilirsiniz. Ayrıca Kastamonu’nun nesi meşhur yazımız, ilçelerin lezzetlerini anlatıyor. Bunun yanı sıra rotanıza Taşköprü’de gezilecek yerleri de ekleyebilirsiniz.

Merak Ettikleriniz

Valla Kanyonu kaç kilometre?

Kaynakların çoğu kanyonun uzunluğunu yaklaşık 12 kilometre olarak veriyor. Buna karşılık bazı kaynaklar bu rakamı 12,5 kilometre olarak veriyor.

Valla Kanyonu’na rehbersiz girebilir miyim?

Hayır, bu çok riskli. Çünkü yetkililer rehbersiz geçişlere kesinlikle izin vermiyor. Ayrıca Valilik kuralları kaymakamlık iznini zorunlu tutuyor.

Valla Kanyonu geçişi kaç gün sürüyor?

Bu konuda resmî bir süre bilgisine ulaşamadık. Ancak sel sonrası değişen taban, ekiplerin ilerlemesini zorlaştırabiliyor. Bu yüzden süreyi rehberinizle birlikte planlayın.

Kanyonu yürümeden görmek mümkün mü?

Evet, mümkün. Özellikle Muratbaşı ve Kerte seyir terasları kanyonu yukarıdan izleme imkânı sunuyor. Böylece teknik bir geçiş yapmadan manzarayı görebilirsiniz.

Valla Kanyonu hangi ilçede?

Kanyon, Kastamonu’nun Pınarbaşı ilçesinde başlıyor. Buna karşılık çıkış noktası, Cide ilçesine bağlı Hamitli Köyü.

Kısacası

Valla Kanyonu, Pınarbaşı’nda yaklaşık 12 kilometrelik, geri dönüşü olmayan bir kanyon. Bu yüzden geçişi yalnızca izinli, rehberli ve donanımlı ekiplere bırakın. Öte yandan siz de manzarayı seyir teraslarından güvenle izleyebilirsiniz. Son olarak Valla’da çektiğiniz fotoğrafları bize gönderin, sayfamızda paylaşalım.