Kastamonu Nesi Meşhur? 20 İlçenin Lezzeti, Ürünü ve Yerleri

Kastamonu nesi meşhur diye soranlara verilecek kısa cevap şu: Taşköprü sarımsağı, Kastamonu çekme helvası, Tosya pirinci, siyez bulguru, etli ekmek, kuyu kebabı ve banduma. Üstelik Kastamonu’nun Türk Patent ve Marka Kurumu’ndan coğrafi işaret almış 30’u aşkın ürünü var. Doğa tarafında ise Valla ve Horma kanyonları, Ilgarini Mağarası, Küre Dağları ve Gideros Koyu öne çıkıyor.

Ancak Kastamonu’yu tek bir lezzete ya da tek bir manzaraya sığdırmak mümkün değil. Çünkü merkez ilçeyle birlikte 20 ilçenin her birinin kendine özgü bir ürünü, yemeği ya da görülecek bir yeri bulunuyor. Örneğin Devrekani hindi banduması ve cırık tatlısıyla, Tosya pirinciyle, Taşköprü ise sarımsağı ve kuyu kebabıyla tanınıyor.

Bu yüzden rehberde önce coğrafi işaretli ürünleri ve meşhur yemekleri topladık. Ardından 20 ilçenin her birini, en bilinen ürünü ve görülecek yeriyle birlikte tek tek anlattık. Böylece ister Kastamonu’yu gezmeye gelin, ister gurbetten memleketin tadını arayın, aradığınızı tek sayfada bulacaksınız.

Kastamonu’nun Coğrafi İşaretli Ürünleri

Coğrafi işaret, bir ürünün ününü ve niteliğini belirli bir yöreden aldığını gösteren resmî bir tescil. Kastamonu bu alanda Türkiye’nin en zengin illerinden biri; tescilli ürün sayısı son yıllarda 30’u aştı. İlk tescil ise 2010’da Taşköprü sarımsağına geldi. Üstelik Taşköprü sarımsağı, Kastamonu’nun Avrupa Birliği’nde de tescillenen tek ürünü.

Başlıca coğrafi işaretli ürünleri üç grupta toplayabiliriz:

Gıda Ürünleri

• Tarım ürünleri: Taşköprü sarımsağı, Tosya pirinci, Kastamonu siyez buğdayı, siyez bulguru ve siyez unu.
• Şarküteri ve bal: Kastamonu pastırması ve Kastamonu kestane balı.
• Meyve ürünleri: Kastamonu üryani eriği ve Kastamonu eğşisi.
• Tatlı ve hamur işleri: Kastamonu çekme helvası, Kastamonu simidi, Cide ceviz helvası ve Çatalzeytin fındık şekeri.

Yöresel Yemekler

• Ana yemekler: Taşköprü kuyu kebabı, Daday etli ekmeği, Devrekani hindi banduması, Kastamonu tiridi ve İhsangazi ekşili pilavı.
• Çorbalar: Pınarbaşı kara çorbası, Araç akdene göce çorbası ve Cide tarhanası.
• Tatlı ve hamur işleri: Devrekani cırık tatlısı, Araç kül çöreği ve Tosya kıstısı.

El Sanatları ve Diğer Ürünler

• Dokuma ve giysi: Kastamonu taş baskı dokuması, Kastamonu örme fanilası, Kastamonu çarşaf bağı ve Azdavay yöresel giysileri.
• Bıçakçılık: İnebolu’nun Evrenye bıçağı ve Tosya bıçkısı.
• Doğal taş: Kastamonu Maroon Marinace mermeri.

Dolayısıyla Kastamonu’dan dönerken çantanıza koyacağınız hemen her ürünün arkasında tescilli bir gelenek bulunuyor.

Kastamonu’nun Meşhur Yemekleri

Yöre mutfağı, uzun kış aylarının ve köy sofralarının izlerini taşıyor. Özellikle şu lezzetleri tatmadan dönmeyin:

• Etli ekmek: Ustaların uzun ve ince hamura kıymalı harç serip taş fırında pişirdiği bu lezzetin Daday tarifi coğrafi işaretle tescilli.
• Kuyu kebabı: Taşköprü’nün simgesi. Et, toprağın içindeki kuyu biçimli fırınlarda saatlerce pişerek lokum kıvamına geliyor.
• Banduma: Özellikle Devrekani’nin hindi banduması meşhur. Hamurun üzerine hindi eti ve suyunu ekleyerek hazırladığımız doyurucu bir yemek.
• Tirit: Kastamonu’ya özgü susamsız simidin et suyuyla buluştuğu, coğrafi işaretli bir lezzet.
• Çekme helva: Kastamonu’nun en bilinen tatlısı. Ustalar un helvasını uzun süre çekerek ince lifler haline getiriyor.
• Kara çorba: Pınarbaşı’nın kendine özgü ekşisiyle pişen, coğrafi işaretli yöresel çorbası.
• Ekşili pilav: İhsangazi’nin ekşi tadıyla öne çıkan, tescilli pilavı.

Kastamonu Mutfağına Dair Diğer Yazılarımız

Bu mutfağı daha yakından tanımak isterseniz yöresel tariflerimize de göz atın. Örneğin Tosya yaş tarhanası nasıl yapılır yazımızda kışlık tarhananın sırlarını, acuk rehberimizde yöreye özgü yabani meyveyi, avuz yazımızda ise köylerin ağız sütü geleneğini anlattık.

Kastamonu’nun 20 İlçesi Neyiyle Meşhur?

İlin 6 ilçesi Karadeniz kıyısında, diğerleri ise iç kesimde yer alıyor. Bu yüzden ilçelerin bir kısmı deniz ve balıkçılıkla, bir kısmı ise yayla, orman ve tarımla öne çıkıyor.

Merkez

Şehrin kalbi; Kastamonu Kalesi, Saat Kulesi, Nasrullah Meydanı ve tarihi konaklarıyla ilk durağınız olmalı. Ayrıca Şeyh Şaban-ı Veli Külliyesi de merkezde bulunuyor. Lezzet tarafında ise çekme helva, Kastamonu simidi, tirit ve pastırma öne çıkıyor.

Abana

Karadeniz kıyısındaki Abana, uzun sahili ve yaz turizmiyle biliniyor. Nitekim yaz aylarında ilçenin nüfusu birkaç katına çıkıyor. Bunun yanında Hacıveli Konağı gibi tarihi yapıları da mutlaka görün.

Ağlı

Yoğun ormanlarıyla dikkat çeken Ağlı, doğa yürüyüşleri ve yayla kültürüyle öne çıkıyor. Özellikle sakin bir doğa rotası arayanlar için ideal.

Araç

Tarihi çok eski dönemlere uzanan Araç; taş evleri, yaylaları ve ormanlarıyla tanınıyor. Üstelik ilçenin iki lezzeti coğrafi işaretle tescilli: Araç kül çöreği ve Araç akdene göce çorbası.

Azdavay

Azdavay’ın simgesi Çatak Kanyonu ve kanyona tepeden bakan cam seyir terası. Bu yüzden ilçe, Kastamonu’nun en çok ziyaret edilen doğa noktalarından biri. Ayrıca Azdavay yöresel giysileri de coğrafi işaretli ürünler arasında.

Bozkurt

Eski adı Pazaryeri olan Bozkurt, Ezine Çayı çevresinde gelişen bir kıyı ilçesi. Doğal güzellikleri ve ormanlarıyla dikkat çekiyor.

Cide

Uzun sahil şeridine sahip Cide, Kastamonu’nun en önemli deniz turizmi merkezlerinden biri. Özellikle Gideros Koyu her yaz çok sayıda ziyaretçiyi ağırlıyor. Bunun yanında Cide ceviz helvası ve Cide tarhanası tescilli lezzetler arasında. Cide aynı zamanda yazar Rıfat Ilgaz’ın memleketi.

Çatalzeytin

Balıkçılığı ve sakin koylarıyla öne çıkan Çatalzeytin, Karadeniz’in huzurlu ilçelerinden biri. Ayrıca ilçenin fındık şekeri coğrafi işaretle tescilli.

Daday

Atçılık kültürüyle bilinen Daday, doğal yaşam alanları ve tarihi konaklarıyla dikkat çekiyor. Lezzet tarafında ise Daday etli ekmeği tescilli bir marka.

Devrekani

Tarım ve hayvancılığın güçlü olduğu Devrekani, süt ürünleri ve geniş yaylalarıyla tanınıyor. Üstelik ilçenin iki ünlü lezzeti, hindi banduması ve cırık tatlısı coğrafi işaretli.

Doğanyurt

Karadeniz kıyısındaki Doğanyurt; falezleri, doğal kıyıları ve balıkçılığıyla öne çıkıyor. Ayrıca sakin yaşamı nedeniyle kalabalıktan kaçanların tercihi.

Hanönü

Yeşil doğasıyla öne çıkan Hanönü, özellikle ceviz ve meyve üretimiyle biliniyor. Bunun yanında Kastamonu’nun en önemli manevi isimlerinden Şeyh Şaban-ı Veli, ilçenin Çındar Köyü’nde doğdu.

İhsangazi

Atalık buğday siyezin üretim merkezlerinden biri olan İhsangazi, geleneksel tarımı yaşatıyor. Ayrıca İhsangazi ekşili pilavı da coğrafi işaretli ürünler arasında.

İnebolu

Kurtuluş Savaşı’nda İstiklal Yolu’nun deniz kapısı olan İnebolu, tarihi limanı ve tescilli ahşap evleriyle Milli Mücadele’nin simgelerinden biri. Ayrıca el yapımı Evrenye bıçağı coğrafi işaretle tescilli. Üstelik İnebolu, yazar Oğuz Atay’ın da memleketi.

Küre

Küre Dağları Milli Parkı’nın önemli bir bölümü bu ilçede. Bu yüzden Küre, zengin doğası ve bakır madenciliği geçmişiyle tanınıyor.

Pınarbaşı

Doğa turizmi denince akla ilk gelen ilçe Pınarbaşı. Çünkü Valla Kanyonu, Horma Kanyonu, Ilgarini Mağarası ve Ilıca Şelalesi burada. Lezzet tarafında ise Pınarbaşı kara çorbası tescilli bir değer.

Seydiler

Kastamonu–İnebolu yolu üzerinde, merkeze yaklaşık 30 kilometre uzaklıktaki Seydiler, mermer ve taş işlemeciliğiyle tanınıyor.

Şenpazar

Ormanları ve geleneksel köy yaşamıyla öne çıkan Şenpazar, sakin atmosferi sayesinde doğayla baş başa kalmak isteyenlere hitap ediyor.

Taşköprü

Taşköprü denince akla ilk olarak sarımsak geliyor. Nitekim Taşköprü sarımsağı, Kastamonu’nun ilk coğrafi işaretli ürünü. Bunun yanında Taşköprü kuyu kebabını tadın; ilçeye adını veren tarihi taş köprüyü ve Pompeiopolis antik kentini de mutlaka görün.

Tosya

“Pirinç diyarı” lakabını taşıyan Tosya, Türkiye’nin önemli çeltik üretim merkezlerinden biri. Ayrıca Tosya pirinci, Tosya bıçkısı ve Tosya kıstısı tescilli ürünler arasında. Bunun yanında ilçe, ahşap kapı ustalığı ve yaş tarhanasıyla da tanınıyor.

Kastamonu’da Görmeniz Gereken 10 Yer

İlk kez geliyorsanız ve zamanınız kısıtlıysa şu listeyle başlayın:

1. Kastamonu Kalesi (Merkez): Şehre tepeden bakan kale, Kastamonu’nun simgesi.
2. Nasrullah Camii ve Meydanı (Merkez): Şehir hayatının kalbi; çevresindeki tarihi çarşıyla birlikte gezin.
3. Mahmut Bey Camii (Kasaba Köyü, Merkez): Ahşap işçiliği ve el yapımı tavan süslemeleriyle Anadolu’nun en dikkat çekici ahşap camilerinden biri.
4. Valla Kanyonu (Pınarbaşı): Küre Dağları’nın en etkileyici kanyonlarından biri; mutlaka deneyimli bir rehberle gezin.
5. Horma Kanyonu (Pınarbaşı): Kanyon boyunca uzanan ahşap yürüyüş yoluyla aileler için de uygun bir rota.
6. Ilgarini Mağarası (Pınarbaşı): Bölgenin en büyük mağaralarından biri.
7. Çatak Kanyonu ve Cam Teras (Azdavay): Kanyona tepeden bakan cam seyir terasıyla fotoğraf tutkunlarının gözdesi.
8. Gideros Koyu (Cide): Turkuaz suyu ve çevresindeki yeşil yamaçlarıyla Karadeniz’in en güzel koylarından biri.
9. İnebolu’nun tarihi evleri ve limanı: İstiklal Yolu’nun başladığı yer.
10. Pompeiopolis Antik Kenti (Taşköprü): Roma döneminden kalma kalıntılarıyla tarih meraklılarının durağı.

Kastamonu’dan Ne Almalısınız?

Dönerken çantanıza Kastamonu’dan bir parça koymak isterseniz ziyaretçilerin en çok aldığı ürünler şunlar: çekme helva, Taşköprü sarımsağı, Tosya pirinci, siyez bulguru, Kastamonu pastırması ve kestane balı. Ayrıca el sanatı arayanlar için taş baskı dokuma örtüler ve İnebolu’nun Evrenye bıçağı güzel birer hediye olur.

Öte yandan İstanbul’da yaşıyorsanız bu ürünlerin birçoğunu 8–11 Ekim arasında Atatürk Havalimanı Millet Bahçesi’ndeki Kastamonu Günleri’nde üreticisinden alabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kastamonu’nun en meşhur yemeği nedir?

En bilinen lezzetler etli ekmek, Taşköprü kuyu kebabı, banduma ve tirit. Tatlı tarafında ise Kastamonu çekme helvası açık ara en meşhur lezzet.

Kastamonu’nun kaç coğrafi işaretli ürünü var?

Kastamonu’nun Türk Patent ve Marka Kurumu’ndan coğrafi işaret almış 30’u aşkın ürünü var. Bunların ilki 2010’da coğrafi işaret alan Taşköprü sarımsağı; aynı zamanda Avrupa Birliği’nde de tescilli tek Kastamonu ürünü.

Kastamonu’dan hediye olarak ne almalı?

Ziyaretçilerin en çok aldığı ürünler çekme helva, Taşköprü sarımsağı, Tosya pirinci, siyez bulguru, pastırma ve kestane balı. Ayrıca taş baskı dokuma örtüler ve Evrenye bıçağı da anlamlı birer hediye.

Kastamonu’nun kaç ilçesi var?

Kastamonu, merkez ilçe dahil 20 ilçeden oluşuyor. Bunların 6’sı Karadeniz kıyısında: Abana, Bozkurt, Cide, Çatalzeytin, Doğanyurt ve İnebolu.

Kastamonu’da gezilecek en güzel yerler hangileri?

Kastamonu Kalesi, Nasrullah Camii, Mahmut Bey Camii, Valla ve Horma kanyonları, Ilgarini Mağarası, Çatak Kanyonu, Gideros Koyu, İnebolu’nun tarihi evleri ve Pompeiopolis antik kenti ilk sıralarda.

Kısacası Kastamonu nesi meşhur sorusunun tek bir cevabı yok. Çünkü 20 ilçenin her biri; tescilli bir lezzeti, el emeği bir ürünü ya da nefes kesen bir manzarasıyla kendi hikâyesini anlatıyor. Siz de bu listeden başlayarak Kastamonu’yu ilçe ilçe keşfedin.