Uçakta Kulak Tıkanması Nasıl Açılır?

çakta kulak tıkanması nasıl açılır sorusunun en hızlı cevabı: sık sık yutkunun, esneyin ya da sakız çiğneyin. Bunlar işe yaramazsa burnunuzu sıkıp ağzınız kapalıyken çok hafifçe üfleyin. Bu hareketler orta kulağınızdaki basıncı kabin basıncıyla eşitler ve tıkanıklık hissi çoğu zaman birkaç saniyede geçer.

Kulak tıkanması en çok uçak inişe geçerken, daha az da kalkışta başlar. Çoğu zaman tehlikeli değildir ve inişten kısa süre sonra kendiliğinden geçer. Ancak şiddetli ağrı, işitme kaybı ya da saatlerce süren dolgunluk hissi bir doktora görünmenizi gerektirir.

Bu rehberde kulağınızda neden tıkanıklık hissettiğinizi, uçuş sırasında deneyebileceğiniz yöntemleri ve uçuştan önce alabileceğiniz önlemleri bulacaksınız. Ayrıca bebek ve çocuklarla uçarken ne yapmanız gerektiğini de ayrı bir başlıkta anlatıyoruz.

Uçakta Kulak Tıkanmasının Sebebi Nedir?

Orta kulağınız, adı Östaki borusu olan ince bir kanalla burnunuzun arka kısmına bağlıdır. Siz yutkunduğunuzda ya da esnediğinizde bu kanal kısa bir an açılır ve kulağınızdaki basıncı dışarıdaki basınçla eşitler.

Uçak yükselirken ve özellikle alçalırken kabin basıncı hızla değişir. Östaki borusu bu değişime yetişemezse kulak zarınızın iki yanındaki basınç dengesini kaybeder. Sonuçta kulak zarınız içe ya da dışa doğru gerilir ve siz bunu dolgunluk, ağrı ya da boğuk işitme olarak hissedersiniz.

Bazı durumlar bu riski artırır:

• Nezle, sinüzit ya da alerji: Burun ve boğazdaki şişlik Östaki borusunu daraltır.
• Kulak enfeksiyonu: Enfeksiyonlu bir kulakla uçmak ağrıyı belirgin şekilde artırabilir.
• İnişte uyumak: Uyurken daha az yutkunursunuz, bu yüzden basınç birikir.
• Bebek ve küçük çocuklar: Östaki boruları daha dar olduğu için basıncı eşitlemekte zorlanırlar.

Hangi Belirtiler Olur?

Çoğu kişi kulağında hafif bir dolgunluk ve ağrı hisseder, sesleri de boğuk duyar. Şiddetli vakalarda ise belirgin ağrı, işitme kaybı, kulak çınlaması, baş dönmesi ya da nadiren kulaktan kanama olabilir.

Uçakta Kulak Tıkanması Nasıl Açılır? 6 Etkili Yöntem

Aşağıdaki yöntemlerin hepsi aynı amaca hizmet eder: Östaki borusunu kısa bir an açıp kulağınızdaki basıncı dengelemek. Birini denediğiniz halde tıkanıklık sürüyorsa diğerine geçin.

1. Sık sık yutkunun. Her yutkunma Östaki borusunu bir anlığına açar. Özellikle inişin başladığı andan itibaren bilinçli olarak yutkunun.
2. Esneyin. Gerçek ya da “yapay” bir esneme çene kaslarınızı çalıştırır ve kanalı açmaya yardım eder.
3. Sakız çiğneyin ya da şeker emin. İkisi de daha sık yutkunmanızı sağlar. Bu yüzden inişten önce sakızınızı hazırda tutun.
4. Su yudumlayın. Küçük yudumlarla su içmek de yutkunmayı artırır.
5. Valsalva manevrasını deneyin. Burnunuzu parmaklarınızla sıkın, ağzınızı kapatın ve burnunuzdan çok hafifçe üfler gibi yapın. Kulağınızda küçük bir “pıt” sesi duyduğunuzda basıncın dengeye geldiğini anlarsınız.
6. Burnunuzu tutarak yutkunun. Burnunuzu sıkarken bir yudum su yutun. Bu yöntem, Valsalva’nın daha yumuşak bir alternatifidir.

Valsalva Manevrasında Dikkat

Valsalva manevrasını asla sert yapmayın. Çünkü sert üflemek kulak zarınıza zarar verebilir. Ayrıca burnunuz çok tıkalıysa ya da kulağınızda enfeksiyon varsa bu yöntemi zorlamayın.

İnişte Uyanık Kalın

Uyurken yutkunma sayınız azalır ve kulağınızdaki basınç fark etmeden birikir. Bu nedenle kalkış ve iniş sırasında uyumamaya çalışın. Uzun bir uçuşta uyuyacaksanız kabin ekibinden inişten önce sizi uyandırmasını rica edebilirsiniz.

Uçuştan Önce Neler Yapabilirsiniz?

Kulak tıkanmasını önlemek, sonradan açmaya çalışmaktan çok daha kolaydır. Özellikle sık uçuyorsanız ya da daha önce uçakta kulak ağrısı yaşadıysanız şu önlemleri alın:

• Nezle ya da sinüzitle uçmamaya çalışın. Burnunuz tıkalıyken basıncı dengelemek zorlaşır ve ağrı artar. Uçuşunuzu erteleyemiyorsanız önceden doktorunuza danışın.
• Burun açıcı hapları dikkatli kullanın. Bu hapları uçuştan 30 dakika ile 1 saat önce aldığınızda bazı kişilerde işe yarayabilir. Ancak kalp hastalığınız ya da yüksek tansiyonunuz varsa veya hamileyseniz bu ilaçları doktorunuza danışmadan kullanmayın.
• Alerji ilacınızı zamanında alın. Alerjiniz varsa ilacınızı uçuştan yaklaşık bir saat önce alın.
• Filtreli kulak tıkacı kullanın. Eczanelerde ve havalimanlarında bulabileceğiniz bu tıkaçlar basınç değişimini yavaşlatır. Yine de onları takarken de yutkunmaya ve esnemeye devam edin.
• Yakın zamanda kulak ameliyatı olduysanız doktorunuza sorun. Uçmanın ne zaman güvenli olacağını doktorunuz belirler.

Unutmayın, ilaçlar tek başına yeterli olmaz. Hangi önlemi alırsanız alın, kalkış ve iniş boyunca yutkunmaya ve esnemeye devam edin.

Bebek ve Çocuklarda Uçakta Kulak Tıkanması

Bebeklerin ve küçük çocukların Östaki boruları yetişkinlerinkinden daha dardır. Bu yüzden basınç değişimine daha hassastırlar ve çoğu zaman ne hissettiklerini anlatamazlar; inişte ağlamaları genellikle bundandır.

Çocuğunuzun basıncı dengelemesine şöyle yardım edebilirsiniz:

• Bebeğinizi kalkış ve inişte besleyin. Emzirmek, biberon vermek ya da emzik kullanmak bebeğinizin sık yutkunmasını sağlar.
• Daha büyük çocuklara su içirin. Pipetle ya da küçük yudumlarla su içmek yutkunmayı artırır.
• Esnemeyi oyuna çevirin. Okul çağındaki çocuklardan esnemelerini ya da yutkunmalarını isteyin; bunu bir oyun gibi sunmak işinizi kolaylaştırır.
• Küçük çocuklara sert şeker vermeyin. Sert şekerler ve sakız küçük çocuklarda boğulma riski taşır.

Öte yandan burun açıcı ilaçları küçük çocuklara kendi başınıza vermeyin. Çocuğunuzun kulak enfeksiyonu, nezlesi ya da yakın zamanda geçirdiği bir kulak rahatsızlığı varsa uçuştan önce çocuk doktorunuza danışın.

Ne Zaman Doktora Gitmelisiniz?

Uçakta başlayan kulak tıkanması çoğu kişide inişten sonraki kısa süre içinde kendiliğinden geçer. Ancak şu durumlarda bir kulak burun boğaz uzmanına ya da aile hekiminize görünün:

• Dolgunluk, ağrı ya da boğuk işitme birkaç saatten uzun sürüyorsa
• Kulağınızda şiddetli ağrı varsa
• İşitmenizde belirgin bir azalma fark ettiyseniz
• Kulağınız çınlıyorsa ya da başınız dönüyorsa
• Kulağınızdan kan veya sıvı geliyorsa

Doktorunuz önce kulak zarınızı muayene eder. Çoğu durumda sorun kendiliğinden ya da basit bir tedaviyle geçer; ameliyat ise çok nadiren gerekir. Kendi başınıza kulağınıza damla damlatmayın ya da kulağınızı kurcalamayın.

Sağlıkla ilgili diğer rehberlerimiz için Sağlık kategorimize göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Uçaktan indikten sonra kulağım neden hâlâ tıkalı?

Kulağınızın basıncı tam olarak dengelemesi bazen inişten sonra da biraz zaman alır. Yutkunmaya, esnemeye ve sakız çiğnemeye devam edin. Tıkanıklık birkaç saatten uzun sürerse bir doktora görünün.

Kulak tıkanması kalkışta mı inişte mi daha sık olur?

Kulak tıkanması en çok inişte başlar. Çünkü uçak alçalırken kabin basıncı hızla artar ve Östaki borusu bu değişime yetişmekte zorlanır.

Valsalva manevrası zararlı mı?

Hafifçe yaptığınızda çoğu kişi için güvenlidir. Ancak sert üflemek kulak zarınıza zarar verebilir; bu yüzden hareketi her zaman yumuşak yapın.

Nezleyken uçağa binebilir miyim?

Nezle ya da sinüzit varken kulak tıkanması ve ağrı riski artar. Uçuşunuzu erteleyemiyorsanız önceden doktorunuza danışın.

Bebeğim uçakta kulak ağrısı çeker mi?

Bebeklerin Östaki boruları daha dar olduğu için basınç değişimine daha hassastırlar. Kalkış ve inişte bebeğinizi emzirmek, biberon vermek ya da emzik kullanmak yutkunmasını sağlar ve rahatlamasına yardım eder.

Kısacası uçakta kulak tıkanması nasıl açılır sorusunun cevabı yutkunmakta saklı: sakız çiğneyin, esneyin, su yudumlayın ve gerekirse burnunuzu sıkıp çok hafifçe üfleyin. Buna rağmen ağrı ya da işitme kaybı saatlerce sürüyorsa beklemeden bir doktora görünün.

Sağlık uyarısı: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Şiddetli kulak ağrısı, işitme kaybı, baş dönmesi ya da kulaktan kan veya sıvı gelmesi gibi durumlarda bir sağlık kuruluşuna başvurun. Burun açıcı ilaçları kullanmadan önce doktorunuza ya da eczacınıza danışın.