Tarlada Bereket, Sofrada Yangın: 2026’nın Kazananı Kim?
Türkiye’de tarımsal üretim rekor seviyelerde artarken çiftçinin kazancı eridi, tüketicinin mutfak masrafı ağırlaştı. TÜRKYED Genel Başkanı Nihat Çelik, tarımdaki çarpıcı tabloyu değerlendirerek, “Kazanan aracılar, komisyoncular, zincir marketler ve ithalatçılar” dedi.

TÜRKYED Genel Başkanı Nihat Çelik, 2026 tarım verilerini değerlendirdi. Üretim artarken çiftçi ve tüketicinin neden kaybettiğini açıkladı.
Rekor Üretim, Büyüyen Sorun: Bolluk Neden Kazanca Dönüşmedi?
Türkiye’de 2026 yılı, tarımsal üretimde dikkat çekici artışlara sahne oldu. Ancak üreticinin kazancı ile tüketicinin ödediği fiyat arasındaki uçurum, yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Tarımsal Üretim ve Küçükbaş Yetiştiricileri Genel Merkezi (TÜRKYED) Genel Başkanı Nihat Çelik, 19 Kasım 2026’da Ankara’da bir açıklama yaptı. Çelik, açıklamasında tarım sektörünün ekonomik tablosunu değerlendirdi.
Çelik’e göre bitkisel ve hayvansal üretimdeki artış sevindirici. Ama bu gelişme, çiftçinin gelirine ve vatandaşın sofrasına yeterince yansımadı.
TÜİK’in 2026 Bitkisel Üretim İkinci Tahmini de bu artışı gösteriyor. Buna göre TÜİK, meyve, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 60,8 artış tahmin ediyor. Tahıl üretiminde ise beklenen artış yüzde 30,9.
Çelik’e göre asıl mesele, üretim miktarı değil. Asıl soru, ortaya çıkan ekonomik değeri kimin paylaştığı.
Çiftçi Üretiyor Ama Kazanamıyor: Maliyetler Geliri Eritiyor
Çelik, üretimdeki artışa rağmen çiftçinin ekonomik olarak rahatlayamadığını vurguladı. Mazot, gübre, tohum, yem, elektrik ve işçilik giderleri sürekli yükseliyor. Bu yükseliş de üreticiyi zor durumda bırakıyor.
Üretim maliyetleri artarken ürün satış fiyatları aynı oranda yükselmiyor. Çelik’e göre bu durum, tarımın geleceğini tehdit ediyor. Üreticinin emeğinin karşılığını alamadığı bir sistem, uzun vadede ciddi sorunlara yol açma riski taşıyor.
Çelik’e göre üretim artışı tek başına başarı anlamına gelmez. Çiftçinin geliri yükselmeli, tüketici de uygun fiyatlı gıdaya ulaşmalı. Bu iki hedefe birlikte ulaşmak gerekiyor.
Bu değerlendirme, Kastamonu başta olmak üzere tarım ve hayvancılıkla geçinen üreticilerin sorunlarını da yeniden gündeme taşıdı.

Tarladan Sofraya 8 Kat Fiyat Farkı: Parayı Kim Kazanıyor?
Çelik’in açıklamasında en dikkat çeken bölüm, ürünlerin tarladan sofraya uzanan yolculuğu oldu. Çelik’e göre bazı ürünler bu yolda 7-8 kat pahalı hale geliyor.
Bu nedenle Çelik, mevcut pazarlama ve dağıtım sistemine sert eleştiriler yöneltti. Üretimdeki bolluğun çiftçinin cebine yansımadığını söyledi. 2026’nın kazananlarını ve kaybedenlerini de şöyle sıraladı:
“2026 yılının kazananı aracılar, komisyoncular, zincir marketler ve ithalatçılar; kaybedeni ise üretici ve tüketiciler olmuştur.”
Çelik’e göre üretici maliyet baskısıyla mücadele ediyor. Vatandaş ise temel gıdaya yüksek fiyatlarla ulaşmak zorunda kalıyor.
Bu tablo, gıda fiyatlarının yalnızca üretim miktarına bağlı olmadığını gösteriyor. Ürünlerin pazara nasıl ulaştığı da fiyatı doğrudan etkiliyor.

Süt Üreticisinde Alarm: Litre Başına 5,62 TL Maliyet-Fiyat Farkı
Çelik, bitkisel üretimdeki ekonomik sorunların hayvancılıkta da yaşandığını belirtti. Özellikle et ve süt üreticileri artan maliyetler karşısında zorlanıyor.
Çelik’in paylaştığı verilere göre Ekim 2026 itibarıyla bir litre çiğ sütün maliyeti 29,92 TL’ye ulaştı. Ulusal Süt Konseyinin tavsiye ettiği satış fiyatı ise litre başına 24,30 TL. Yani maliyet ile fiyat arasında 5,62 TL fark var.
Yem fiyatlarındaki artış da sürüyor. Buna karşılık kesim ve süt fiyatları üreticinin beklentisini karşılamıyor. Çelik’e göre hayvancılıktaki bu gelir dengesizliği, ithalata bağımlılık riskini de büyütme tehlikesi taşıyor. Süt üreticisinin ne kadar kazandığını daha önce de ele almıştık.
Çelik, et ve süt üreticilerinin sorunlarına kalıcı çözüm üretilmezse bu ekonomik döngünün süreceğini de sözlerine ekledi.
Çözüm İçin Kooperatif Çağrısı: Üreticiye Güçlü Birlikler Şart
Çelik, tarımdaki gelir adaletsizliğine karşı kooperatiflerin ve üretici birliklerinin güçlenmesi gerektiğini vurguladı.
Çelik’e göre çiftçinin ürününü depolayacağı, işleyeceği ve doğrudan pazara satacağı yapılar şart. Bu nedenle söz konusu yapıların daha etkin çalışmasını istedi. Ayrıca mevcut bazı kooperatif ve birliklerin işlevsel olarak yetersiz kaldığını söyledi. Kastamonu’da bu yönde atılan adımlardan biri, Taşköprü sarımsak ve kendir kooperatifi girişimiydi.
Kastamonu Haber ekibimiz, bu açıklamaların üretim maliyetleri, gıda fiyatları ve kırsal kalkınma açısından önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Çelik’in açıklamaları, Türkiye tarımının temel sorusunu yeniden gündeme getiriyor: Toprak daha fazla ürün verirken çiftçi ve tüketici neden aynı ölçüde kazanamıyor?