Arpa Ne Zaman Ekilir? Kışlık ve Yazlık Arpa Ekim Takvimi

Arpa ne zaman ekilir sorusunun cevabı, ektiğiniz arpanın türüne bağlı. Kışlık arpayı sonbaharda, yazlık arpayı ise ilkbaharda ekersiniz. Ancak Kastamonu’da köyün rakımı bu takvimi birkaç hafta değiştirir. Bu yazıda iki ekim dönemini, dekara tohum miktarını ve gübre zamanını anlatıyoruz. Ayrıca hasat zamanını da Bakanlık kaynaklarından derledik.

Arpa Ne Zaman Ekilir? Kışlık ve Yazlık Takvim

Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün arpa broşürü iki dönem veriyor. Kışlık arpada ekim zamanı Eylül ile Ekim arası. Yazlık arpada ise ekim Şubat ile Mart arasına düşüyor. Broşür ayrıca ekimde geç kalmamanızı öğütlüyor. Çünkü ekim zamanı verimi, kaliteyi ve hastalığa direnci doğrudan etkiliyor.

Peki hangisini seçmeli? Bakanlığa bağlı Koyunculuk Araştırma Enstitüsü, verim açısından kışlık ekimi öne çıkarıyor. Yani mümkünse arpayı sonbaharda toprağa verin. Böylece bitki kıştan önce kök salar ve ilkbaharda hızlı gelişir.

Kastamonu’da Arpa Ekim Zamanı

Kastamonu’nun iç kesimleri sahile göre çok daha erken soğuyor. Bu yüzden Taşköprü, Daday, Devrekani ve Araç’ta kışlık arpayı Eylül sonu ile Ekim arasında ekin. Özellikle yüksek köylerde Ekim’in ilk yarısını kaçırmayın. Çünkü enstitüye göre arpanın soğuğa dayanımı buğdaydan daha az. Yani geç ektiğiniz arpa kışa zayıf girer ve dondan zarar görür.

Sahil kuşağında ise toprak daha geç soğuyor. Bu nedenle İnebolu, Cide ve Abana’da ekim, buğdayda olduğu gibi birkaç hafta sonraya kayar. Ekim ayını kaçırdıysanız kışlık ekim yerine Şubat ve Mart’taki yazlık ekimi düşünün. Yine de karar vermeden önce ilçe tarım ve orman müdürlüğüne danışın.

Toprak Sıcaklığı Takvimden Önemli

Takvim yalnızca bir yol gösterici. Asıl ölçü ise toprağın sıcaklığı ve nemi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, kışlık tahıllarda 5 santim derinlikte 8-10 °C’yi uygun görüyor. Böylece kökler hızlı gelişir ve bitki kışa güçlü girer. Ayrıca köyünüzün rakımını da hesaba katın. Çünkü yüksek köylerde toprak, aynı ilçenin ovasından önce soğur. Bölgenizin güncel verisi için MGM uygun ekim zamanı sayfasına bakın.

Dekara Kaç Kilo Arpa Tohumu Atmalı?

Bolu’daki broşür, mibzerle ekimde dekara 22-24 kilo tohum öneriyor. Serpme ekimde ise bu miktar 24-26 kiloya çıkıyor. Öte yandan Koyunculuk Araştırma Enstitüsü 16-23 kiloluk daha geniş bir aralık veriyor. Çünkü tohum miktarı tanenin ağırlığına ve çeşide göre değişiyor.

Tohumu 4-6 santim derinliğe gömün. Enstitüye göre yazlık ekimde 3-4 santim yeterli. Mibzerde sıra arasını da genelde 17-18 santime ayarlarsınız. Ayrıca mümkünse sertifikalı tohum alın. Broşüre göre sertifikalı tohum, tane veriminde yüzde 30-40’a varan artış sağlıyor. Son olarak destekler için ÇKS kaydınızı ekimden önce güncelleyin.

Arpada Gübre Ne Zaman ve Ne Kadar?

Gübreden önce toprak analizi yaptırın. Böylece toprağın neye ihtiyacı olduğunu görürsünüz. Bolu broşürüne göre fosforlu gübreyi ekimle birlikte toprağa verin. Broşür bunun için dekara saf madde olarak 7-10 kilo fosfor öneriyor.

Azotlu gübre ise üst gübre olarak gelir. Broşür, dekara saf madde olarak 10-14 kilo azot öneriyor. Bu miktarı iki parçaya bölün. Birini ilkbaharın başında, diğerini sapa kalkma döneminde atın. Örneğin üre yüzde 46 azot içerir. Yani 10-14 kilo saf azot için dekara yaklaşık 22-30 kilo üre gerekir. Güncel fiyatlar için gübre fiyatları sayfamıza göz atın. Destek tutarları da Kastamonu mazot ve gübre desteği yazımızda.

Arpa Hasadı Ne Zaman?

Bolu broşürüne göre hasadın en uygun zamanı, tanedeki nemin yüzde 12-14’e indiği dönem. O sırada bitki tamamen sararır ve tane sertleşir. İç Anadolu’da bu dönem Haziran ile Temmuz arasına denk geliyor. Kastamonu’nun iç kesimlerinde buğday hasadı Temmuz ve Ağustos’a düşüyor. Arpa ise genelde buğdaydan biraz önce olgunlaşır.

Ancak hasadı geciktirmeyin. Çünkü broşüre göre gecikme, tane dökümüne ve kalite kaybına yol açıyor. Harmandan sonra taneyi temizleyin ve kurutun. Son olarak 15 °C’nin altında, kuru ve serin bir depoda saklayın.

Arpa Ne Zaman Ekilir: Sık Sorulanlar

Kışlık arpayı geç ekersem ne olur?
Geç ektiğiniz arpa kıştan önce yeterince kök salamaz. Bu yüzden sert ayazda zarar görür ve verim düşer.

Kasım’da arpa ekmek mümkün mü?
Sahil ilçelerinde toprak hâlâ ılıksa mümkün. Ancak iç kesimlerde Kasım çoğu yıl geç kalır. Bu durumda yazlık ekimi düşünün.

Arpa hangi toprağı sever?
Broşüre göre arpa toprak seçmez. Kumlu, killi, kireçli ve hatta tuzlu toprakta da yetişir. Yine de en iyi verimi pH değeri 6-8 olan derin topraklarda verir.

Kısacası

Kısacası arpa ne zaman ekilir sorusunun iki cevabı var. Kışlık arpayı Eylül ve Ekim’de, yazlık arpayı Şubat ve Mart’ta ekin. Ancak Kastamonu’nun soğuk iç kesimlerinde Ekim’i kaçırmayın. Buğday takvimi için buğday ne zaman ekilir yazımıza göz atın. Arpanın köylerimizdeki eski yerini merak ediyorsanız Kastamonu köylerinde tarımın geçmişi yazımızı okuyun.