CNC Tezgâhları Susuyorsa, Sadece Fabrikalar Değil Bir Medeniyet Sessizleşiyordur

MÜSİAD Başkanı Burhan Özdemir’in CNC tezgâhları ve iş gücü krizine dair açıklamaları üzerinden Türkiye’nin sanayi geçmişi, TAKSAN gerçeği ve üretim kültürünün kaybını ele almaya çalışacağım.

Türkiye’de bazı cümleler vardır, sadece bir ekonomik tespit değildir. Aynı zamanda bir medeniyet kırılmasının özetidir. MÜSİAD Başkanı Burhan Özdemir’in “CNC tezgâhları boş kaldı. Sanayi çalıştıracak işçi bulamıyor. Kurye var, fabrikada çalışacak insan yok” sözleri de işte tam olarak böyle bir cümledir.

Bu açıklama sadece fabrikaların eleman bulamamasını anlatmıyor. Aslında yıllardır üretim kültüründen nasıl uzaklaştığımızı, gençleri nasıl masa başı ve hızlı kazanç hayaline ittiğimizi, sanayiyi nasıl yalnız bıraktığımızı anlatıyor.

Ama burada daha acı bir gerçek var.

Bir zamanlar bu ülke sadece CNC kullanmayı değil, CNC üretebilmeyi konuşuyordu.

TAKSAN Sadece Bir Fabrika Değildi

Bugün birçok genç TAKSAN’ın ne olduğunu bile bilmiyor. Oysa bir dönem Türkiye’nin sanayi hafızasında çok büyük bir yere sahipti.

Necmettin Erbakan’ın öncülüğünde Kayseri İncesu’da kurulan TAKSAN, sıradan bir üretim tesisi değildi. Bu ülkenin “başkasına muhtaç olmadan ayağa kalkabilme” hayalinin somut haliydi.

1970’lerde Türkiye hâlâ birçok makineyi dışarıdan almak zorundayken, Erbakan Hoca bambaşka bir ufuk çiziyordu. Hedef sadece torna üretmek değildi. Hedef; torna yapan sistemi kurmak, takım tezgâhı kültürü oluşturmak, mühendis yetiştirmek ve sanayiyi bağımsız hale getirmekti.

Bugün Avrupa’dan milyon Euro’luk CNC siparişleri verilirken konuşulan mesele, o dönem “Biz neden bunları kendimiz üretmeyelim?” sorusuydu.

İşte vizyon farkı tam burada başlıyor.

Fabrikalar Kapanmadı, Önce Hayaller Kapatıldı

Bugün gençlerin önemli bir kısmı fabrika denince yorucu mesaiyi düşünüyor. Sanayi denince akla ağır çalışma şartları geliyor. Üretim kültürü ise yıllardır sosyal olarak geri plana itiliyor.

Çünkü yıllarca bu ülkede üretmek değil, tüketmek özendirildi.

Bir tornacı ustasının, bir kalıpçının, bir CNC operatörünün toplumdaki itibarı giderek azaldı. Oysa Almanya’da, Japonya’da, Güney Kore’de sanayi çalışanı olmak hâlâ büyük bir saygınlık taşıyor.

Biz ise çocuklara “Oku da fabrikada çalışma” dedik.

Sonra dönüp “Neden çalışacak insan bulamıyoruz?” diye şaşırdık.

Bugün kuryelik elbette küçümsenecek bir meslek değil. Kimse emeğin hiçbir türünü aşağılayamaz. Ancak mesele şu: Bir ülke sadece dağıtarak büyüyemez. Üretmeden güçlü olunmaz. Motor yapmadan, takım tezgâhı üretmeden, mühendislik kültürü oluşturmadan ekonomik bağımsızlık kurulamaz.

Erbakan’ın Sanayi Bakışı Neden Hâlâ Konuşuluyor?

Necmettin Erbakan’ın sanayi yaklaşımını farklı yapan şey sadece fabrika kurması değildi. Asıl mesele, sanayiye stratejik bir bağımsızlık gözüyle bakmasıydı.

O dönem kurulan tesislerde sadece bugünün ihtiyacı düşünülmüyordu. “Yarın yalnız kalırsak ne yapacağız?” sorusu soruluyordu.

Bu yüzden TAKSAN gibi tesislerde yalnızca basit makineler değil; devasa takım tezgâhları, namlu üretim sistemleri, honlama makineleri, mühendislik ekipmanları gibi kritik alanlara yönelik altyapılar kuruluyordu.

Sanayiye sadece ticaret gözüyle değil, milli güvenlik ve bağımsızlık perspektifiyle bakılıyordu.

Bugün savunma sanayiinde elde edilen başarıların temelinde bile aslında yıllar önce atılan o üretim zihniyetinin izleri bulunuyor.

Çünkü sanayi dediğiniz şey sadece fabrika binası değildir. Bir zihindir. Bir kültürdür. Bir karakter meselesidir.

Gençler Neden Fabrikadan Uzaklaşıyor?

Bugün sanayicilerin yaşadığı en büyük sorunlardan biri insan kaynağı.

Birçok organize sanayi bölgesinde CNC operatörü, kaynak ustası, kalıpçı, teknik personel bulunamıyor. Çünkü gençlerin önemli bir kısmı uzun vadeli üretim yerine kısa vadeli gelir sağlayan alanlara yöneliyor.

Burada sadece gençleri suçlamak da kolaycılık olur.

Çünkü yıllarca meslek liseleri ikinci plana itildi. Teknik eğitim yeterince güçlendirilmedi. Sanayide çalışan insanların sosyal şartları iyileştirilmedi. Üretim yapan insanın toplumdaki değeri korunamadı.

Bugün Almanya’daki bir teknik eğitim sistemi ile Türkiye’deki algıyı yan yana koyduğunuzda fark çok net görülüyor.

Bizim yeniden “üreten insanı” değerli hale getirmemiz gerekiyor.

Çünkü CNC tezgâhlarının boş kalması sadece ekonomik kriz değildir. Bu, üretim refleksinin zayıflaması anlamına gelir.

Gelin Önce TAKSAN’a Ağlayalım

MÜSİAD Başkanı’nın sözleri aslında buzdağının görünen kısmı.

Asıl mesele; bir zamanlar takım tezgâhı üretmeyi hayal eden bir ülkenin bugün operatör bulmakta zorlanmasıdır.

Bir dönem Almanların yaptığı makinelerin gövdelerini üreten fabrikaların hikâyesini unuttuk. Kendi sanayi hafızamızı yavaş yavaş kaybettik.

Bugün CNC tezgâhlarının boş kalmasına üzülüyoruz ama belki de önce kaybettiğimiz üretim ruhuna üzülmemiz gerekiyor.

Belki de gerçekten önce TAKSAN için ağlamamız gerekiyor.

Çünkü bazı fabrikalar kapanınca sadece üretim durmaz.

Bir milletin özgüveni de sessizce eksilmeye başlar.