Kastamonu Kanyonları: Horma, Valla, Çatak ve Loç Vadisi

Kastamonu kanyonları denince akla ilk gelen dört isim var: Horma, Valla, Çatak ve Loç Vadisi. Çünkü bu dördü de Küre Dağları Milli Parkı sınırları içinde yer alıyor. Ayrıca bölge, kanyon ve mağara zenginliği bakımından Türkiye’nin önde gelen doğa alanlarından biri. Bu yüzden yazıda her kanyonun uzunluğunu, derinliğini, ilçesini ve ulaşım yolunu tek tek ele alıyoruz. Üstelik mevsim ve güvenlik önerilerine de yer veriyoruz.

Kastamonu’da kaç kanyon var ve hangi ilçelerde?

Öncelikle Kastamonu’nun dört ana kanyonu var. Horma ve Valla, Pınarbaşı ilçesinde; Çatak, Azdavay’da; Loç Vadisi ise Cide’de yer alıyor. Ayrıca dördü de Küre Dağları Milli Parkı içinde. Öte yandan Pınarbaşı’na 12 km uzaklıkta, Ilıca Köyü’nde Ilgarini Mağarası bulunuyor. Bu mağara kanyon değil ama kanyon yolculuğunun doğal bir eki.

Küre Dağları, Karadeniz Bölgesi’nin batısında, Kastamonu ve Bartın il sınırları içinde yer alıyor. Aynı şekilde tamamen bir plato karakteri taşıyor. Özellikle milli park, Türkiye’nin ilk ve tek “yaban hayatı geliştirme sahası” statüsündeki alanı. Buna ek olarak Kastamonu’nun 11 ilçesinde Güney Karadeniz Jeoparkı da UNESCO yolunda ilerliyor. Dolayısıyla bu jeolojik zenginlik, kanyonların oluşumunu da açıklıyor.

Örneğin Pınarbaşı ve Cide civarında derin vadiler, sarp kayalıklar ve akarsu yatakları bir arada yükseliyor. Bu yüzden bölge, hem doğa yürüyüşü hem de fotoğrafçılık için ideal. Ayrıca Kastamonu’nun doğal ve turistik yerleri hakkında daha geniş bilgi için gezi rehberimize bakabilirsiniz. Bunun yanı sıra UNESCO Jeopark süreci için yazımızı okuyabilirsiniz.

Horma Kanyonu nedir ve özellikleri nelerdir?

Öncelikle Horma Kanyonu, Pınarbaşı ilçe merkezine 3 km uzaklıkta, Ilıca Köyü sınırlarında yer alıyor. Ayrıca Kastamonu il merkezine uzaklığı yaklaşık 100 km. Üstelik içinden Zara Çayı akıyor ve bu dere, kanyon içinde küçük şelaleler oluşturuyor. Son olarak kanyonun çıkışında Ilıca Şelalesi var.

Kastamonu Belediyesi’nin açıklamasına göre kanyonun uzunluğu yaklaşık 3 kilometre. Öte yandan Pandernegi Derneği’nin teknik raporunda bu rakam 2,94 km olarak geçiyor. Ayrıca duvar yüksekliği yer yer 200 metreye, teknik raporda 210 metreye ulaşıyor. Buna göre yürüyüş parkuru, kanyon tabanından yaklaşık 50-60 metre yüksekte ahşap bir yol olarak duruyor.

Ahşap yürüyüş yolunun yapımı 2016’da başladı. Ardından yaklaşık dört yıl sürdü ve ekipler 270 ton çelik, 500 metreküp ahşap kullandı. Böylece ekipler güvenlik testlerinden sonra parkuru ziyarete açtı. Bu sayede amatör doğa yürüyüşçüleri de kanyonu güvenle yürüyebiliyor. Özellikle Pınarbaşı tarafından başlayan rota, Ilıca Köyü ve Şelalesi’nde son buluyor; en yaygın seçenek bu.

En iyi mevsim ilkbahar ve sonbahar. Çünkü Nisan ve Mayıs aylarında su seviyesi en yüksek seviyede olur. Bu nedenle kanyon içindeki şelalelerin görüntüsü daha etkileyici oluyor. Aynı zamanda özel trekking grupları, rehber eşliğinde kanyon tabanında da yürüyebilir. Ancak yalnız başına ve rehbersiz kanyon zeminine inmek güvenli değil. Çünkü dere, derin göletler ve çukurlar oluşturuyor. Bunun yanı sıra Pınarbaşı’ndaki diğer güzellikler için gezi rehberimize bakın.

Valla Kanyonu neden dünyanın en derin ikinci kanyonu sayılıyor?

Öncelikle Valla Kanyonu, Pınarbaşı ilçe merkezine 26 km kuzeyde, Muratbaşı Köyü civarında yer alıyor. Ayrıca Küre Dağları Milli Parkı sınırları içinde bulunuyor. Üstelik kanyon, Devrekani Çayı ile Kanlıçay’ın birleşme noktasında başlıyor ve kuzeye, Cide yönüne uzanıyor. Buna göre Kültür Portalı’na göre uzunluğu yaklaşık 10 km; doğa yürüyüşü kaynakları 12 km’lik güzergâhtan söz ediyor.

Kanyonun yan duvar kayalıklarının yüksekliği 800 ile 1200 metre arasında değişiyor. Özellikle bazı kaynaklar yer yer 1300 metreye ulaştığını belirtiyor. Ayrıca T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Türk Tarım dergisi, Valla’yı “dünyanın ikinci en derin kanyonu” olarak tanımlıyor. Ancak bu sıralama uluslararası bir kuruluşun resmî listesine dayanmıyor; yerli kaynakların ortak iddiası olarak kalıyor.

Valla Kanyonu’nda iki adet seyir terası var. Örneğin bunlardan biri 600 metre yükseklikten kanyona bakan bir teleferik ve dev salıncak sistemi içeriyor. Böylece buradan kanyon tabanına bakmak mümkün. Ayrıca yırtıcı kuş türleri kanyon yuvası edinmiş: kartal, akbaba, şahin ve doğan. Bu nedenle kuş gözlemcileri için de kıymetli bir alan.

Önemli uyarı şu: Valla’yı profesyonel ekipmansız aşamazsınız. Çünkü kanyon bir kez girince geri dönüş mümkün değil. Bu yüzden yerel rehberler, yalnızca girişten ve çıkıştan kısa yürüyüşler yaptırıyor. Öte yandan seyir terasına çıkmak isteyenler içinse herhangi bir ekipmana gerek yok. Son olarak terasa aracınızla çıkıp manzarayı izleyebilirsiniz.

Çatak Kanyonu Azdavay’da nerede bulunur?

Öncelikle Çatak Kanyonu, Azdavay ilçesinin Ahat köyü Çatak Mahallesi yakınlarında başlıyor. Ayrıca Pınarbaşı ile Azdavay arasında, Devrekani Çayı’nın oyduğu jeolojik bir oluşum. Buna göre Kastamonu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün resmî sayfasına göre uzunluğu 7 km ve yüksekliği 1000 metreyi aşıyor. Öte yandan Küre Ansiklopedi 8 km’lik bir uzunluk veriyor; duvar yüksekliği yer yer 900 metreye ulaşıyor.

Küre Dağı Evi’nin aktardığına göre yan duvar kayaların yüksekliği 400 ile 880 metre arasında değişiyor. Ayrıca içerisinden Çatak Deresi akıyor ve bu dere, Çatak 1 ile Çatak 2 kolları aracılığıyla Karadeniz’e akıyor. Özellikle iki yanı yüksek kayalık ve ormanlarla çevreli. Ayrıca resmî tanıtımda “dünyanın sayılı büyük kanyonlarından biri” ifadesi geçiyor.

Çatak Kanyonu’nda 2017’den bu yana bir Cam Seyir Terası hizmet veriyor. Böylece bu teras, kanyonun üzerinden 180 derecelik bir manzara sunuyor. Ayrıca kaynaklar 7 km’lik yürüyüş rotası veriyor. Bu kanyon, Valla kadar tehlikeli değil; ancak yine de dikkatli olmak şart. Çünkü eğimli ve kayalık zemine uygun ayakkabı gerek.

Azdavay ilçesi, Kastamonu’nun kuzeybatısında yer alıyor. Ayrıca il merkezinden yaklaşık 140 km uzaklıkta. Buna göre özel araçla ulaşım en pratik yöntem; çünkü toplu taşıma sınırlı. Son olarak Azdavay’ın diğer güzellikleri için gezi yazımıza bakabilirsiniz.

Loç Vadisi neden “gizli cennet” diye anılıyor?

Öncelikle Loç Vadisi, Cide ilçesine bağlı birkaç köyün sınırlarını kapsıyor. Ayrıca Çamdibi, Hamitli, Karakadı, Şenköy ve Derebucağı köylerinin Acina mahallesini içine alıyor. Üstelik Devrekani Çayı’nın iki yanında uzanıyor. Buna göre Valla Kanyonu’nun çıkışı ile Karakadı kanyonu girişi arasında yer alıyor. Aynı zamanda Küre Dağları Milli Parkı’nın en bakir bölgelerinden biri.

Kastamonu Belediyesi’nin sayfası, Loç Vadisi’ni “dünyanın en derin ikinci kanyonu” olarak tanıtıyor. Ancak bu sıralama da uluslararası bir kuruluşun resmî listesine dayanmıyor; yerel ve ulusal kaynakların ortak iddiası. Ayrıca kaynaklar, vadinin biyoçeşitliliği, endemik türleri ve yaban hayatıyla çok özel bir alan olduğunu vurguluyor.

Özellikle Loç Vadisi, sonbaharda ziyaretçiye altın sarısı bir manzara sunuyor. Buna göre bu ton, vadinin yeşili ve mavisiyle karışıyor; fotoğrafçılar için bulunmaz bir kare oluşturuyor. Ayrıca Karadeniz sahiline kuş uçuşu 10 km mesafede. Bunun yanı sıra Cide sahillerini de aynı yolculuğa eklemek mümkün.

Vadi tam bir yaban hayatı sığınağı. Bu yüzden avlanma ve izinsiz müdahale yasak. Ayrıca yerel rehberle yürüyüş en güvenli seçenek. Son olarak Cide’nin diğer doğal güzelliklerini görmek için gezi rehberimize bakın.

Kastamonu kanyonlarına hangi mevsim gidilir?

Öncelikle en uygun mevsim ilkbahar ve sonbahar. Çünkü Mayıs sonu, haziran başı, eylül ve ekim başı en yoğun haftalar. Ayrıca yaz sıcak ve nemli geçiyor; kanyon yürüyüşü bu dönemde yorucu oluyor. Öte yandan kış hem ulaşım hem de parkur açısından zorlu. Bu yüzden kar, bazı yolları kapatıyor.

Özellikle Horma Kanyonu için Nisan ve Mayıs ayı en yüksek su seviyesine sahip. Bu nedenle bu aylar şelalelerin görüntüsü için ideal. Ancak yürüyüş yolunun bazı noktaları ıslanıyor. Buna göre su geçirmez ayakkabı şart. Öte yandan yaz aylarında su azalıyor ama kanyon serinliğiyle ferah bir kaçış sunuyor.

Valla Kanyonu’nun seyir terasına çıkmak için mevsim önemli değil. Ancak kış aylarında buzlanma tehlikesi var. Aynı şekilde Çatak Kanyonu’nda da aynı kural geçerli. Özellikle Loç Vadisi sonbaharda en güzel manzarayı sunuyor.

Kanyonlara nasıl ulaşılır ve giriş ücretsiz mi?

Öncelikle Pınarbaşı’na Kastamonu merkezden yaklaşık 100 km. Buna göre özel araçla 1,5-2 saatlik bir yolculuk. Ayrıca Kastamonu’dan Pınarbaşı’na otobüs seferleri var ama sınırlı. Öte yandan Cide ve Azdavay’a da ulaşım özel araçla daha pratik. Çünkü otobüs saatleri mevsime göre değişiyor; güncel bilgi için yerel firmalarla teyit edin.

Horma Kanyonu girişinde Milli Park denetimi var. Ancak giriş ücreti konusunda resmî bir rakam teyit edemedik; bu yüzden “yerel yetkililerden teyit edin” notu düştük. Öte yandan Valla’nın seyir terası ücretsiz. Ayrıca Çatak Cam Seyir Terası için de resmî bir ücret bilgisine şu an ulaşamadık. Buna ek olarak Loç Vadisi tamamen doğa içinde, herhangi bir giriş ücreti yok.

Parkur içinde herhangi bir işletme yok. Bu yüzden yiyecek ve suyu yanınızda getirmeniz gerekiyor. Ayrıca Pınarbaşı, Azdavay ve Cide ilçe merkezlerinde konaklama ve yeme-içme imkânı var. Öte yandan telefon sinyali kanyon içlerinde kesintiye uğrayabiliyor; bu yüzden acil durumlar için önleminizi alın.

Kanyon yürüyüşünde dikkat edilmesi gerekenler

Öncelikle doğa yürüyüşü, basit görünse de ciddi hazırlık ister. Bu yüzden yalnız gitmeyin. Ayrıca en az iki kişilik gruplar en güvenli olanı. Özellikle yerel rehber tutmak, Valla ve Loç için neredeyse zorunlu. Bunun yanı sıra işaretli yolların dışına çıkmayın. Çünkü kayalık zemine küçük bir dalgınlık bile büyük sonuca yol açabilir.

Ayrıca hava tahminini yol öncesi kontrol edin. Buna göre ani yağışlar, dere yataklarında su yükselmesine neden oluyor. Özellikle Horma’da Nisan-Mayıs döneminde bu risk daha yüksek. Üstelik profesyonel ekipman, kanyon zeminine inmek isteyenler için şart. Son olarak kask, ipler ve karabini temel ihtiyaçlar.

Bununla birlikte su geçirmez ayakkabı, kat kat giysi ve enerji verecek atıştırmalık yanınızda olsun. Ayrıca ilkyardım çantası da olmazsa olmaz. Acil durumda 112’yi arayın. Ancak kanyon içinde sinyal olmayabilir. Bu yüzden birinin, dışarıda haberdar olması iyi bir önlem.

Merak Ettikleriniz

Kastamonu’daki en derin kanyon hangisi?

Öncelikle yerli kaynaklar, Valla Kanyonu’nu en derin olarak gösteriyor. Buna göre yan duvar yüksekliği 800-1300 metre arasında değişiyor. Ayrıca Loç Vadisi de aynı iddiayı taşıyor. Ancak ikisinin de “dünyanın en derin ikinci kanyonu” olduğu yönündeki iddia, uluslararası bir kuruluşun listesine dayanmıyor.

Hangi kanyon amatör doğa yürüyüşçüsüne uygun?

Öncelikle Horma Kanyonu, ahşap yürüyüş parkuru sayesinde amatörlere en uygun olanı. Ayrıca Çatak Kanyonu da cam teras ve işaretli yürüyüş güzergâhıyla nispeten kolay. Öte yandan Valla ve Loç ise profesyonel ekipman ve rehber gerektiriyor.

Horma Kanyonu’nu yürümek kaç saat sürüyor?

Öncelikle Pınarbaşı girişi ile Ilıca Köyü çıkışı arasındaki rota, normal hızla yaklaşık 3-4 saat sürüyor. Buna göre bu süre, mola ve fotoğraf zamanını da içine alıyor. Ayrıca yürüyüş hızı, mevsim ve su seviyesine göre değişiyor.

Çocuklarla kanyon yürüyüşü yapılır mı?

Öncelikle Horma’nın ahşap yolunda okul çağındaki çocuklarla yürüyebilirsiniz. Ayrıca Valla’nın seyir terasına da çocuklarla çıkabilirsiniz. Ancak Çatak ve Loç vadisi için çocuklu yürüyüş önermiyoruz. Çünkü sarp ve dik zemin, küçük yaştakiler için riskli.

Ilgarini Mağarası kanyon değil mi?

Öncelikle Ilgarini bir mağara, kanyon değil. Ayrıca Pınarbaşı’na 12 km, Ilıca Köyü’nde. Buna göre uzunluğu 858 metre, derinliği 250 metre. Üstelik Türkiye’nin en uzun dördüncü mağarası. Son olarak Horma Kanyonu yolculuğunun doğal bir eki olarak ziyaret edebilirsiniz.

Küre Dağları Milli Parkı’na giriş ücretli mi?

Öncelikle Milli Park girişlerinde Tarım ve Orman Bakanlığı bir ücret tarifesi uyguluyor. Buna göre rakamlar mevsim ve aracın büyüklüğüne göre değişiyor. Ayrıca güncel bilgi için Milli Park 10. Bölge Müdürlüğü’nün sayfasını ya da yerel yetkilileri kontrol edin.