İnebolu’nun Nesi Meşhur? İstiklal Yolu’nun Başladığı Liman, Kuzu Kestanesi ve Palamudu

İnebolu’nun nesi meşhur sorusunun cevabı tarihle başlıyor. Kurtuluş Savaşı’nda İstiklal Yolu bu limandan başladı. Atatürk de 1925’te şapka konuşmasını burada yaptı. Sofrada ise tescilli kuzu kestanesi, palamut ve kanlıca öne çıkıyor.

İnebolu’nun Nesi Meşhur? Kısa Liste

İnebolu’yu tek bakışta şöyle özetleyebiliriz:

• Tarih: İstiklal Yolu’nun başladığı liman.
• Atatürk: 27 Ağustos 1925’teki Türk Ocağı konuşması.
• Kestane: İnebolu kuzu kestanesi, 2023’ten beri tescilli.
• Balık: Palamut, hamsi ve mezgit.
• Mimari: 19. yüzyıldan kalma ahşap konaklar.

Bu yüzden İnebolu, Kastamonu’nun nesi meşhur listesinde hem tarih hem sofra ilçesi.

İstiklal Yolu İnebolu’dan Nasıl Başladı?

Kurtuluş Savaşı yıllarında İstanbul’dan gizlice çıkan silah ve cephane İnebolu’ya geliyordu. Buradan Kastamonu, Ilgaz, Çankırı ve Kalecik üzerinden Ankara’ya ulaşıyordu. Yol yaklaşık 340 kilometre. 1919–1922 yılları arasında kâğnılar bu yolu çoğu zaman gece aştı.

Yolun en bilinen sembolü Şerife Bacı. Aralık 1921’de kucağında çocuğuyla cephane taşırken Ilgaz’da donarak hayatını kaybetti. Bugün Kastamonu’da onun adına bir anıt var.

Silahlar İnebolu’ya Nasıl Geliyordu?

İstanbul’daki gizli gruplar bu işin merkezindeydi. Örneğin Mim Mim Grubu ve Karakol Cemiyeti silahları gizlice İnebolu’ya gönderiyordu. Ancak Karadeniz’de İngiliz donanması sürekli devriye geziyordu. Bu yüzden her sevkiyat büyük risk taşıyordu.

Limandaki işleri ise İnebolu Türk Ocağı organize ediyordu. Mavnacılar cephaneyi gemiden karaya taşıyordu. Ardından köylüler kâğnılarla yola çıkıyordu. Üstelik kâğnılar çoğu zaman kışın, karda ve gece yol alıyordu.

İstiklal Yolu Bugün Ne Durumda?

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kastamonu Valiliği 2008’de yolu koruma çalışması başlattı. Böylece yol, anıtlar, müzeler ve tabelalarla İstiklal Yolu Kültür Rotası’na dönüştü.

Ayrıca yol her yıl İstiklal Yolu Yürüyüşü’ne ev sahipliği yapıyor. 2026’daki yürüyüş 9 Haziran’da İnebolu Türk Ocağı binasının önünden başladı. Katılımcılar 4 günde 95 kilometre yürüdü. Son olarak 12 Haziran’da Kastamonu Cumhuriyet Meydanı’ndaki törenle yürüyüşü tamamladılar.

İnebolu’ya Neden Madalya Verdiler?

Liman bu dönemde büyük risk altındaydı. Örneğin Yunan savaş gemileri 9 Haziran 1921’de şehri bombaladı. Buna rağmen mavnacılar cephaneyi karaya taşımaya devam etti.

Bu yüzden TBMM, 11 Şubat 1924’te İnebolu Mavnacılar Loncası’na İstiklal Madalyası verdi. İnebolu bugün 9 Haziran’ı “Şeref ve Kahramanlık Günü” olarak anıyor. Bu tarihin izlerini İnebolu’nun İstiklal izleri haberimizde anlattık.

Atatürk İnebolu’da Ne Yaptı?

Atatürk 23 Ağustos 1925’te Kastamonu’ya geldi. Ardından 25 Ağustos’ta İnebolu’ya geçti. 27 Ağustos’ta ise İnebolu Türk Ocağı’nda tarihi konuşmasını yaptı. Bu konuşmada kıyafet ve şapka konusunu açıkça ele aldı.

Bu yüzden Şapka ve Kıyafet İnkılabı’nın hikâyesi Kastamonu ve İnebolu’dan geçiyor. Türk Ocağı binası da bugün ilçenin en anlamlı duraklarından biri.

Bu gezi aslında Ankara’da başladı. Atatürk 23 Ağustos’ta Ankara’dan başında Panama şapkasıyla yola çıktı. Yani mesajını önce kıyafetiyle verdi, sonra sözle açıkladı. Üç ay sonra, Kasım 1925’te ise Şapka Kanunu Meclis’ten geçti.

İnebolu Kuzu Kestanesi Nedir?

İnebolu’nun en yeni tescili kestane. TÜRKPATENT, 19 Temmuz 2023’te İnebolu Kuzu Kestanesi’ne mahreç işareti verdi. Başvuru sahibi İnebolu Ticaret ve Sanayi Odası.

Belgeye göre kestaneler küçük, dolgun ve basık. Kabuğu açık kahverengi ve parlak, üstelik kolay çıkıyor. Ağaçlar denize paralel uzanan dağlarda, 100 ile 1.000 metre arasında yetişiyor. Uygun depoda ise 3–4 ay dayanıyor.

Kuzu kestanesini tescil belgesindeki özelliklerle tanıyabilirsiniz:

• Kabuk: Bir dikenli kabukta 2 ile 4 kestane çıkıyor.
• İkiz meyve: İkiz kestane oranı düşük, yaklaşık yüzde 5.
• Bakım: Ağaçlar normal koşulda sulama ve gübre istemiyor.
• Fidan: Üreticiler tohumu ve aşı dalını yalnızca ilçe içinden alıyor.

Kestane tam mevsiminde. Közleme ve haşlama yöntemleri için Kastamonu kestanesi yazımıza bakın.

İnebolu’da Balık ve Pazar

İnebolu bir balıkçı kasabası. Hamsi, mezgit ve palamut sofranın temeli. Bu sezon palamut özellikle bol. Örneğin 9 Ekim’de İnebolu’da toptan fiyat 30–40, tezgâh fiyatı 40–50 TL’ydi. Güncel durumu palamut haberimizde takip edebilirsiniz.

Ancak ucuz balık balıkçının yüzünü güldürmüyor. Evrenye Ayvat Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Turan Akın’a göre bir trol yaklaşık 3 ton mazot yakıyor. Bu da 270 bin TL tutuyor. Bu yüzden Akın’ın sözüyle “kimse para kazanmıyor”.

İlçenin ekonomisi de denize bağlı. İnebolu’dan Türkiye’nin dört bir yanına hamsi gidiyor. Ayrıca ilçede balık unu ve balık konservesi üretimi var.

Ayrıca ilçede Salı ve Cumartesi günleri pazar var. Sonbaharda kanlıca da bu pazara iniyor. Ekim 2025 sonunda kilosu 250 TL’ydi. Ancak yabani mantarı yalnızca güvendiğiniz satıcıdan alın.

İnebolu Mutfağında Neler Var?

İnebolu sofrası deniz ile dağı bir araya getiriyor. Kıyıda balık, iç kesimde ise mısır unu, fasulye ve bulgur öne çıkıyor. İşte ilçenin bilinen lezzetleri:

• Hamsikoli: Hamsi ile mısır ununu buluşturan bir Karadeniz klasiği.
• Karalahana çorbası: Kış sofralarının sıcak başlangıcı.
• Mısır ekmeği: Balığın ve çorbanın yanındaki sabit ekmek.
• İçli köfte ve cevizli tatlılar: Kastamonu mutfağından gelen ortak lezzetler.

Ayrıca limandaki çay bahçeleri ilçenin vazgeçilmez mola noktaları. Özellikle gün batımında deniz manzarasıyla bir çay, İnebolu’nun en sade keyfi.

İnebolu Evleri ve Kent Müzesi

İlçe merkezinde 19. yüzyıldan kalma ahşap Osmanlı konakları var. Bazıları bugün pansiyon ya da müze olarak hizmet veriyor. Bunun yanı sıra 2014’te açılan İnebolu Kent Müzesi, Milli Mücadele dönemine ait eşyaları sergiliyor.

Bu evlerin mimarisi de özel. Çatıları yörenin arduaz denen taşıyla, yani marla ile kaplı. Dış cepheler ise kırmızı, mavi ve beyaz aşı boyasıyla renkleniyor. Üstelik evler dik yamaçta durduğu için önden iki, arkadan dört kat.

Ayrıca bu evlerde haremlik-selamlık düzenine uygun çift merdiven var. Benzer evleri Abana, İlişi, Bozkurt ve Çatalzeytin’de de görebilirsiniz.

İnebolu’da Nereleri Gezmeli?

İnebolu’da bir günlük rota için şu durakları öneriyoruz:

• Türk Ocağı binası: Atatürk’ün 1925’teki konuşmasının geçtiği yer.
• Kent Müzesi: Milli Mücadele dönemine ait eşyalar burada.
• Liman: Renkli ahşap teknelerin ve balıkçıların buluşma noktası.
• İnebolu Camii ve Hamamı: Çarşının tarihi yapıları.
• Geriş Tepesi ve Avara Mahallesi: Eski kale kalıntıları ve antik yerleşim izleri burada.

Macerayı sevenler için bir öneri daha var. İnebolu–Cide yolu yaklaşık 90 kilometre ve virajlarla dolu. Ancak Küre Dağları ile Karadeniz’in buluştuğu manzara bu zorluğa değiyor. Yine de yolu yavaş ve dikkatli sürün.

İnebolu’dan Hangi Hediyeyi Almalı?

İnebolu’dan dönerken çantanıza şunları koyabilirsiniz:

• Kuzu kestanesi: Ekim–Kasım’da taze, uygun depoda 3–4 ay dayanıyor.
• Balık: Sezonda palamut ve hamsi, İstanbul’un çok altında fiyatla.
• El dokuması: Yöresel kilim ve dokuma ürünler.
• Kanlıca: Yalnızca sezonda ve güvendiğiniz satıcıdan.

Merak Ettikleriniz

İstiklal Yolu nerede başlar?

İnebolu Limanı’ndan başlar ve Ankara’da biter. Yol yaklaşık 340 kilometre uzunluğunda.

Atatürk şapka konuşmasını nerede yaptı?

27 Ağustos 1925’te İnebolu Türk Ocağı’nda. Öncesinde 23 Ağustos’ta Kastamonu’ya gelmişti.

İnebolu’nun coğrafi işaretli ürünü var mı?

Evet, İnebolu Kuzu Kestanesi. Tescil tarihi 19 Temmuz 2023.

İnebolu hangi ilde?

İnebolu, Kastamonu’nun Karadeniz kıyısındaki ilçelerinden biri.

İstiklal Yolu Yürüyüşü ne zaman?

Kastamonu her yıl bu yürüyüşe ev sahipliği yapıyor. 2026’da 9–12 Haziran arasında, 4 günde 95 kilometre sürdü.

İnebolu–Cide yolu kaç kilometre?

Yaklaşık 90 kilometre. Yol çok virajlı, bu yüzden yavaş sürün.

Kısacası

İnebolu’nun nesi meşhur sorusunun cevabı hem tarihte hem sofrada. İstiklal Yolu bu limandan başladı, Atatürk şapka konuşmasını burada yaptı. Sofrada ise kuzu kestanesi, palamut ve kanlıca var. Siz de İnebolu’dan bir fotoğrafı bize gönderin.