Devrekani’nin Nesi Meşhur? Banduma, Cırık ve Fazlası

Devrekani’nin nesi meşhur diye soranlara ilk cevabımız hindi banduması ve cırık tatlısı. Üstelik iki lezzet de TÜRKPATENT’ten coğrafi işaret aldı. Ayrıca ilçe, Kastamonu Siyez Bulguru’nun yetiştiği yerler arasında. Bunun yanı sıra İsmail Bey Camii, Kınık ve Yaralıgöz Dağı da ilçenin gururu.

Öncelikle bu rehberde her bilgiyi tescil belgelerine, resmî sayfalara ve akademik çalışmalara dayandırdık. Yani okuduğunuz her satırın bir kaynağı var. Üstelik il genelini merak edenler için Kastamonu’nun 20 ilçesinin lezzetleri ve ürünleri rehberimiz de hazır. Öyleyse gelin, Devrekani’yi birlikte tanıyalım.

Devrekani’nin Nesi Meşhur? Kısa Liste

• Hindi banduması: Siyah hindi, yufka ve cevizin buluştuğu coğrafi işaretli sahur yemeği.
• Cırık tatlısı: İki kez kızaran, sonra şerbete giren çıtır bir hamur tatlısı.
• Siyez bulguru: İlçe tarlalarında yetişen kadim siyez buğdayının bulguru.
• İsmail Bey Camii ve Hamamı: Candaroğlu İsmail Bey’in hamamı ve yanındaki tarihi cami.
• Kınık ören yeri: Hitit madeni kaplarının gün yüzüne çıktığı eski yerleşim.
• Yaralıgöz Dağı: Küre Dağları Milli Parkı’nın en yüksek zirvesi.
• Gizemli Mağara: Alçılar köyü ormanında saklı, sarkıtlı bir mağara.

Devrekani’de Hangi Lezzetler Öne Çıkıyor?

Hindi Banduması: Sahurun Bereketli Sofrası

İlçe mutfağının yıldızı kuşkusuz hindi banduması. Öncelikle bu yemeğin bir mevsimi var. Çünkü tescil belgesi, yemeği Ramazan ayının sahur yemeği olarak anlatıyor. Yani bandumayı en çok gece sofralarında görürsünüz.

Yemeğin sırrı ise siyah ırk hindide saklı. Nitekim belgeye göre ilçe halkı bu hindiyi yaklaşık yarım asırdır besliyor. Üstelik tarif, 8 ila 12 aylık hindiyi şart koşuyor.

Ayrıca hindiler kesimden bir ay önce meradan kontrollü bir alana geçiyor. Böylece et hem çoğalıyor hem de lezzetleniyor.

Ancak hazırlık sabır istiyor. Önce ustalar hindiyi bütün hâlde, tuzlu suda haşlıyor. Ardından eti kemikten sıyırıp iri parçalara didiyorlar. Sonra bu eti karabiberle harmanlıyorlar.

Aynı zamanda mayasız yufka da sacda iki yüzüyle pişiyor. Ardından ustalar yufkaları hindi suyuna batırıp tepsiye diziyor. Sonra üstüne hindi eti ile ceviz kırıntısı geliyor.

Böylece tepsi, altı kızarana kadar ocakta kalıyor. Son olarak ocaktan inen tepsiye erimiş tereyağı gezdiriyorlar.

Peki bu tadın farkı nereden geliyor? Çünkü uzun pişirme, hindinin yağını suya geçiriyor. Bu yüzden yufka, o yağlı suyu içine çekiyor. Yani her lokmada hindinin bütün lezzeti var.

Cırık Tatlısı: Misafir Sofrasının Çıtır Hâli

Bandumanın yanına bir de tatlı yakışır. Bu yüzden sofrada cırık tatlısı sahneye çıkıyor. Eskiden aileler, akşam misafirine bandumanın ardından cırık ikram ederdi. Ayrıca yöre halkı bu tatlıya sıkma da diyor.

Tatlının adı, hamurun hâlinden geliyor. Nitekim tescil belgesine göre cırık, elle sıktığınız hamur parçasının adı. Öncelikle hamur, boza kıvamında yumuşak ve cıvık bir hâl alıyor. Ardından usta, yağlı eliyle hamuru başparmak ile işaret parmağı arasından sıkıyor.

Parçalar önce yaklaşık 100 derecedeki yağda hafifçe kızarıyor. Sonra ikinci kez yağa giriyor. Son olarak bir dakika kadar soğuk şerbette bekliyor. Bu yüzden cırık, benzer şerbetli tatlılardan biraz daha sert ve çıtır oluyor.

Öte yandan belge, tatlıyı aynı gün tüketmeyi öneriyor. Ayrıca cırık daha çok kış aylarında sofraya geliyor. Üstelik tarif, anneden kıza geçerek bugüne ulaşmış.

Siyez Bulguru: Atalık Buğdayın Mirası

Devrekani tarlaları bir de siyez buğdayına ev sahipliği yapıyor. Nitekim Kastamonu Siyez Bulguru’nun tescil belgesi, siyezin yetiştiği ilçeler arasında Devrekâni’yi sayıyor. Yine de listede İhsangazi başı çekiyor, Seydiler de yer alıyor.

Siyez, bilim dünyasında Triticum monococcum adını taşıyor. Yani belgeye göre en yaygın eski yabani buğday türlerinden biri. Üstelik belgeye göre bu buğday hastalığa ve zararlılara karşı dayanıklı. Ayrıca kurak ve verimsiz topraklarda bile tutunabiliyor.

Geleneksel yöntemde üreticiler siyezi kabuğuyla kazanda haşlıyor. Ardından taneleri bez üstünde 6 ila 9 saat güneşte kurutuyorlar. Sonra taş değirmen devreye giriyor. Böylece kızıl iri, sinek kanadı, çorbalık ve pıs çeşitleri ortaya çıkıyor.

Özellikle sinek kanadı, pilavlık olarak en gözde çeşit. Buna karşılık pıs, köftelik ve kısırlık işini görüyor. Ayrıca belge önemli bir ayrıntıyı vurguluyor. Yani bu bulgurda parlatma ve kepek alma aşaması yok.

Devrekani’de Hangi Ürünler Coğrafi İşaretli?

Coğrafi işaret, bir ürünün adını yöresine bağlıyor. Bu nedenle tescil, ürünün sahte örneklere karşı da kalkanı oluyor. Örneğin ilçenin adını taşıyan iki tescilli lezzet var. Ayrıca ilçe, il geneline ait bir tescilde de söz sahibi.

Devrekani Hindi Banduması (Tescil No: 440)

Başvuruyu Devrekani Belediye Başkanlığı yaptı. Ardından TÜRKPATENT, ürünü 26 Haziran 2019’da mahreç işareti olarak tescil etti. Ancak koruma, 10 Ekim 2017 başvuru tarihinden başlıyor. Ayrıca belge, tüm üretim aşamalarının ilçe sınırında kalmasını istiyor.

Denetim de belgede net biçimde yer alıyor. Buna göre belediye, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Esnaf Odası birlikte denetliyor. Üstelik bu heyet, yılda en az bir kez sahaya çıkıyor.

Devrekani Cırık Tatlısı (Tescil No: 563)

Bu tescilin başvurusunu da Devrekani Belediyesi yaptı. Sonra TÜRKPATENT, tatlıyı 9 Ekim 2020’de mahreç işareti olarak tescil etti. Coğrafi sınır ise yine Kastamonu’nun Devrekani ilçesi.

Öte yandan Belediye Başkanı Engin Altıkulaç, 2020’de önemli bir uyarı yaptı. Başkana göre bazı üreticiler şeker yerine nişkoz kullanıyordu. Ayrıca başkan bunu bir tağşiş, yani gıda hilesi olarak tanımladı.

Kastamonu Siyez Bulguru (Tescil No: 413)

Bu tescilin sahibi Kastamonu Ticaret ve Sanayi Odası. TÜRKPATENT, ürünü 11 Şubat 2019’da menşe adı olarak tescil etti. Coğrafi sınır ise Kastamonu ilinin tamamı. Yine de belge, Devrekâni’yi adıyla anarak siyez ilçeleri arasında sayıyor.

Devrekani’de Nereleri Gezmeli?

İsmail Bey Camii ve Tarihi Hamamı

İlçe merkezinin tarihi kalbi İsmail Bey Camii ve yanındaki hamam. Nitekim hamam yaklaşık 550 yıllık bir yapı. Ayrıca yapıyı Candaroğlu İsmail Bey yaptırdı. Üstelik İsmail Bey, Fatih Sultan Mehmet’in kayınbiraderiydi.

TDV İslâm Ansiklopedisi de İsmail Bey’i Candaroğulları Beyliği’nin son emîri olarak anıyor. Ansiklopediye göre İsmail Bey, 1443-1461 yılları arasında Kastamonu’yu yönetti. Böylece hamam, beyliğin son döneminden bir iz taşıyor.

Peki hamamın bugünkü durumu ne? Öncelikle koruma kurulu, restorasyon projelerini 2009’da onayladı. Ardından belediye, hamamı yöresel ürünlerin sergi ve satış alanına çevirmeyi planlıyordu. Ancak işlerin güncel durumunu gitmeden önce belediyeden sormanızı öneririz.

Ahşap Süslemeli Camiler

Devrekani, tarih meraklılarına sürpriz bir zenginlik sunuyor. Belgüzar Karakuzu’nun 2021 tarihli yüksek lisans tezi, ilçede 28 Türk devri yapıyı inceliyor. Özellikle tez, bu yapıların 18’ini cami olarak sayıyor. Ayrıca listede 2 hamam, 2 türbe, 5 çeşme ve 1 köprü var.

Tezin en dikkat çeken tespiti ise ahşapla ilgili. Çünkü cami içlerinde ahşap hem taşıyıcı hem de süsleme görevi görüyor. Yani bu özellik, camileri Anadolu’daki benzerlerinden kısmen ayırıyor.

Kınık Ören Yeri: Tarihin Derin Katmanları

Kınık, tarih öncesine uzanan bir hikâye anlatıyor. Arkeolog Elif Genç’in 2020 tarihli çalışması, Delibeyoğlu Sırtı Ören Yeri’ni ele alıyor. Çalışmaya göre bir grup Hitit madeni kabı gün yüzüne çıkınca 1990’da kazılar başladı. Ayrıca yerleşimin üç katmanı var.

Nitekim bu katmanlar, MÖ 4. binyılın sonundan MÖ 1. binyılın ilk yarısına uzanıyor. Özellikle bir maden işliği dikkat çekiyor. Üstelik Genç, bu işliği MÖ 3. binyılın ikinci yarısına tarihliyor. Ayrıca alanda potalar, taş havanlar ve ocak kalıntıları çıktı.

Yaralıgöz Dağı ve Küre Dağları

Doğa severler için ilk adres Yaralıgöz Dağı. Nitekim Tarım ve Orman Bakanlığının bölge sayfası, dağı milli parkın en yüksek zirvesi olarak gösteriyor. Sayfaya göre zirve, Devrekani ile Abana arasında yükseliyor. Üstelik bakanlık zirvenin yüksekliğini 2.019 metre olarak veriyor.

Bunun yanı sıra dağ, cesur yürüyüşçüleri de ağırlıyor. Örneğin Kastamonu Dağcılık ve Doğa Sporları Derneği, Mart 2022’de karlı zirveye tırmandı. Ekip, tırmanışa 1.450 metreden başladı ve dört saat yürüdü. Bu yüzden kış tırmanışını yalnızca deneyimli ekiplerle planlamanızı öneririz.

Ayrıca Karayolları, Devrekani-Bozkurt yolunda genişletme sürdürüyor. Nitekim ekipler yolu 6 metreden 10 metreye çıkarıyor. Çünkü bu yolda heyelan ve taş düşmesi sık sorun çıkarıyor.

Devrekani Çayı ve Beyler Baraj Gölü

İlçenin adını taşıyan çay da ayrı bir güzellik. Nitekim çay, Başakpınar köyünden doğuyor. Ardından yedi ilçeden geçip Karadeniz’e ulaşıyor. Ayrıca Beyler Barajı, Mayıs 2026 yağmurlarında tamamen doldu.

Bakanlık sayfası bir ayrıntı daha veriyor. Buna göre Devrekani Çayı, Pınarbaşı’nın kuzeyinde Kanlıçay ile buluşuyor. Böylece Valla Kanyonu bu noktada başlıyor. Öte yandan bir tez, Beyler Baraj Gölü’nün suyunu genel kimyasal özelliklerde birinci sınıf buluyor.

Gizemli Mağara

Alçılar köyünün ormanlık alanında ilginç bir mağara var. Üstelik köyden mağaraya yaklaşık iki saat yürüyorsunuz. Ayrıca mağaranın uzunluğu 250-300 metre civarında.

İçeride sarkıtlar, dikitler ve kararmış büyük sütunlar sizi karşılıyor. Yine de eğitim ve ekipman olmadan mağaraya girmeyin.

Gezinizi komşu ilçelerle birleştirmek isterseniz Araç gezi rehberimize bakabilirsiniz. Ayrıca sahile inmek isteyenler için Doğanyurt gezi rehberimiz de hazır.

Devrekani’den Dönerken Ne Almalı?

Öncelikle siyez bulguru çantanıza girmeli. Özellikle pilav seviyorsanız sinek kanadı çeşidini seçin. Buna karşılık çorba için çorbalık çeşit daha uygun.

Ancak cırık tatlısı yolculuğa pek dayanmıyor. Çünkü tescil belgesi tatlıyı aynı gün yemeyi öneriyor. Bu yüzden almadan önce ustasına tazeliğini sorun.

Öte yandan hindi bandumasını en iyisi yerinde tadın. Bu nedenle onu bir Ramazan ziyaretinde, sahur sofrasında deneyin. Son olarak alışverişte güvendiğiniz üreticiyi tercih edin. Çünkü başkanın nişkoz uyarısı, bu konuda dikkatli olmayı gerektiriyor.

Merak Ettikleriniz

Hindi bandumasını ne zaman yemeli?

Tescil belgesi, bandumayı Ramazan ayının sahur yemeği olarak anlatıyor. Bu yüzden en iyi zaman Ramazan geceleri. Ayrıca eskiden akşam misafirine bandumanın ardından cırık gelirdi.

Devrekani ile Devrek aynı yer mi?

Hayır, ikisi farklı ilçeler. Çünkü Devrekani Kastamonu’ya, Devrek ise Zonguldak’a bağlı. Örneğin Devrek baklavası ve Devrek kireni, Zonguldak’ın Devrek ilçesine ait tescillerdir. Bu nedenle internette arama yaparken iki adı karıştırmayın.

Devrekani hayvan pazarı şu an açık mı?

Devrekani Belediyesi, 9 Ekim 2026’da pazarı ikinci bir duyuruya kadar kapattı. Belediyenin gerekçesi ise hastalık riski. Ardından Taşköprü pazarı da aynı nedenle kapandı. Bu yüzden pazara gitmeden önce belediyenin son duyurusunu kontrol edin.

Siyez yalnızca Devrekani’de mi yetişiyor?

Hayır, siyez Kastamonu’nun birçok ilçesinde yetişiyor. Örneğin tescil belgesi İhsangazi’yi başa koyuyor. Ardından Devrekâni ve Seydiler’i sayıyor. Ayrıca belge, diğer ilçelere de genel olarak değiniyor.

Kınık ören yerinde neler çıktı?

Elif Genç’in çalışmasına göre kazılar, Hitit madeni kapları gün yüzüne çıkınca başladı. Sonra ekipler, taş duvarlı oda grupları ve ocak kalıntıları buldu. Ayrıca potalar ve taş havanlar, burada maden işçiliği olduğunu gösteriyor.

Kısacası

Devrekani’nin nesi meşhur sorusunun cevabı bir sofrada saklı: banduma, cırık ve siyez. Bunun yanı sıra İsmail Bey Camii, Kınık ve Yaralıgöz de sizi bekliyor. Şimdi siz de Devrekani’den bir kare çekin ve 37haber’e gönderin. Böylece fotoğrafınız bir sonraki rehberimizde yer alsın.