Cuma Hutbesi Duaları: Arapça Okunuşu ve Türkçe Anlamı

Cuma hutbesi duaları hutbenin başında, ortasında ve sonunda Arapça okunur. Hatip önce Allah’a hamd eder, Peygamberimize salavat getirir. Ardından cemaati takvaya çağırır. Son olarak Nahl Suresi’nin 90. ayetini yüksek sesle okur ve minberden iner.

Aşağıda bu bölümlerin her birini Arapçası, okunuşu ve anlamıyla verdik. Ayrıca hutbenin neden Arapça başladığını da kısaca açıkladık.

Cuma Hutbesi Duaları Neler İçerir?

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre âlimler, Cuma hutbesinin farz olduğu konusunda birleşir. Ancak hutbenin olmazsa olmaz unsurlarını farklı sayarlar. Örneğin Ebû Hanîfe’ye göre Allah’a hamd ve O’nu tesbih etmek yeterlidir.

Şâfiîler ise beş unsur sayar. Bunlar Allah’a hamd, Peygamber’e salavat ve takvaya davettir. Bunlara ikinci hutbede müminlere dua ve bir ayet okumak da eklenir. Bu yüzden Türkiye’deki camilerde hutbe bu unsurların hepsini taşır.

Hutbenin Başında Okunan Dua

Hatip minbere çıkıp ezan bittikten sonra hutbeye hamd ve salavatla başlar.

Arapçası: الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى رَسُولِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ

Okunuşu: Elhamdülillâhi rabbi’l-âlemîn. Ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ rasûlinâ Muhammedin ve alâ âlihî ve sahbihî ecmaîn.

Anlamı: Hamd, âlemlerin Rabbi Allah’a mahsustur. Salât ve selam Peygamberimiz Muhammed’e, onun ailesine ve bütün ashabına olsun.

İkinci hutbenin başı

İkinci hutbe de benzer bir hamdle açılır. Okunuşu şöyledir: Elhamdülillâhi hamde’l-kâmilîn. Ardından aynı salavat cümlesi gelir.

İbâdallah Çağrısı: Ey Allah’ın Kulları

Hatip, hutbenin sonuna doğru cemaate doğrudan seslenir.

Arapçası: عِبَادَ اللَّهِ اتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوهُ

Okunuşu: İbâdallah! İttekullâhe ve etîûh.

Anlamı: Ey Allah’ın kulları! Allah’tan sakının ve O’na itaat edin.

Ardından euzü besmele çeker ve hutbenin son ayetine geçer.

Hutbenin Sonunda Okunan Ayet: Nahl 90

Cuma hutbesinin en bilinen bölümü bu ayettir. Çünkü hatip onu hutbenin en sonunda yüksek sesle okur. Ayet bitince minberden iner ve müezzin kamet getirir.

Arapçası: إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَىٰ وَيَنْهَىٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنكَرِ وَالْبَغْيِ ۚ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

Okunuşu: İnnallâhe ye’muru bi’l-adli ve’l-ihsâni ve îtâi zi’l-kurbâ ve yenhâ ani’l-fahşâi ve’l-münkeri ve’l-bağy. Yeizuküm leallekum tezekkerûn.

Diyanet meali: “Şüphesiz Allah, adaleti, iyilik yapmayı, yakınlara yardım etmeyi emreder; hayâsızlığı, fenalık ve azgınlığı da yasaklar. O, düşünüp tutasınız diye size öğüt veriyor.” (Nahl, 16/90)

Bu ayet neden her hafta okunur?

Diyanet’in tefsirine göre birçok klasik müfessir bu ayeti iyilik ve kötülük konusundaki en kapsamlı ayet sayar. Ayet adaleti, iyiliği ve akrabaya yardımı tek cümlede toplar. Üstelik hayâsızlığı, kötülüğü ve zulmü de aynı cümlede yasaklar. Bu yüzden haftanın öğüdünü özetleyen bir kapanış olur.

Salavat Ayeti: Ahzab 56

Cuma namazında sık duyduğunuz bir diğer ayet de salavat ayetidir. Bu ayeti çoğu camide müezzin okur.

Arapçası: إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا

Okunuşu: İnnallâhe ve melâiketehû yusallûne ale’n-nebiyy. Yâ eyyühe’llezîne âmenû sallû aleyhi ve sellimû teslîmâ.

Diyanet meali: “Allah ve melekleri şüphesiz Peygamber’e salât ediyorlar. (O hâlde) Ey iman edenler, siz de ona salât edin ve tam bir teslimiyetle selâm verin.” (Ahzâb, 33/56)

Kısa salavat örnekleri

Din İşleri Yüksek Kurulu salavat için şu lafızları örnek verir:

• Kısa salavat: Allâhümme salli alâ Muhammed.
• Peygamberimizin adı geçince: Sallallâhü aleyhi ve sellem.
• Uzun salavat: Allâhümme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âlihî ve sahbihî ve bârik ve sellim.

İkinci Hutbede Hangi Dua Yapılır?

İkinci hutbede hatip bütün müminler için dua eder. Örneğin birçok camide yolcular, hastalar ve askerlerimiz için de dua eder. Ancak bu duanın tek bir resmî metni yok. Bu nedenle sözleri camiden camiye biraz değişebilir.

Hutbe Neden Arapça Başlıyor?

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre âlimlerin çoğu, hutbenin temel unsurlarını Arapça okumayı şart görür. Buna karşılık Ebû Hanîfe, başka dilde okunan hutbenin de geçerli olduğunu söyler. Ansiklopedi ayrıca bir noktaya dikkat çeker: Hutbenin amacı cemaati aydınlatmaktır. Bu yüzden öğüt kısmını her toplum kendi dilinde dinler.

Türkiye’deki uygulama da bu dengeye dayanır. Yani hamd, salavat ve ayetler Arapça, haftanın öğüdü ise Türkçe okunur.

Bu Haftanın Hutbesi

Her Cuma, Diyanet’in hutbesini özetiyle yayımlıyoruz. Örneğin geçen haftanın konusunu 16 Ekim Cuma hutbesi yazımızda bulabilirsiniz. Ayrıca Cuma gününün önemi ve fazileti yazımız da ilginizi çekebilir. Son olarak Cuma günü okunacak dualar rehberimize göz atın.

Sıkça Sorulan Sorular

Hutbenin sonunda hangi ayet okunur?

Hatip hutbenin sonunda Nahl Suresi’nin 90. ayetini yüksek sesle okur.

Cuma hutbesi farz mı?

Evet. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre âlimler, Cuma hutbesinin farz olduğu konusunda birleşir.

İnnallâhe ye’muru bi’l-adli ne demek?

Bu ifade şu anlama gelir: Şüphesiz Allah adaleti emreder. Ayetin devamı ise iyiliği ve akrabaya yardımı da emreder.

Hutbeden sonra ne olur?

Hatip minberden iner. Ardından müezzin kamet getirir ve Cuma namazının farzı başlar.

Kısacası

Cuma hutbesi duaları hamd, salavat, takva çağrısı ve müminlere duadan oluşur. Hatip hutbeyi her hafta Nahl Suresi’nin 90. ayetiyle bitirir. Bu ayet adaleti, iyiliği ve akrabaya yardımı emreder. Yarın camide bu ayeti duyduğunuzda anlamını artık biliyorsunuz.