İstiklal Yolu Nedir? Nereden Nereye Uzanır? Kastamonu Hattı

İstiklal Yolu Nereden Başlar, Nerede Biter?

İstiklal Yolu, Karadeniz sahildeki İnebolu limanından başlar ve Ankara’da biter. İnebolu Belediyesi’nin verdiği bilgiye göre toplam uzunluk yaklaşık 340 km’dir. Ancak Çankırı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü mesafeyi 344 km olarak kaydeder.

Güzergâh şöyledir: İnebolu, Küre, Seydiler, Kastamonu, Ilgaz, Çankırı, Kalecik ve Ankara. Kastamonu Valiliği, Kastamonu il sınırları içinde kalan 95 km’lik bölümü işaretledi. Ayrıca valilik bu kısmı yürüyüş yoluna dönüştürdü.

İnebolu, Ankara Hükümeti’nin denize açılan tek limanıydı. Bu yüzden Sovyet Rusya’dan gelen silahlar buraya ulaştı. Sonra halk bu silahları kağnılarla, at arabalarıyla ve sırtında Ankara’ya taşıdı.

İstiklal Yolu Neden Bu Güzergâhtan Geçiyordu?

İnebolu, Karadeniz’in güvenli bir koyu olarak öne çıktı. Çünkü İstanbul ve Çanakkale işgal altındaydı. Bu nedenle Ankara Hükümeti ikmal hattını Karadeniz’in küçük bir limanına bağlamak zorunda kaldı.

Yolun Kastamonu üzerinden geçmesi tesadüf değildi. Çünkü Kastamonu işgal altında olmayan geniş bir hinterlanda sahipti. Ayrıca Ilgaz Dağları’nı aşmak zor olsa da yol Ankara’ya en kısa bağlantıyı veriyordu.

Çankırı da hattın önemli bir durağıydı. Çünkü Çankırı’dan sonra arazi düzleşir ve Ankara’ya ulaşım kolaylaşırdı. Böylece kağnılar cephane yükünü son aşamada Kalecik üzerinden Ankara’ya ulaştırırdı.

Yol Üzerinde Hangi Yerleşimler Vardı?

İstiklal Yolu’nun her durağı farklı bir görev üstlendi. Örneğin İnebolu, kayıkçıların cephane karaya çıkardığı ilk noktaydı. Ayrıca Küre ve Seydiler dağlık ara istasyonlardı. Bu ilçelerde kağnıları dinlendirirler, atları değiştirirlerdi.

Kastamonu, yolun en büyük lojistik merkeziydi. Çünkü şehir hem valilik hem de ordunun ikmal birimine ev sahipliği yapıyordu. Burada yetkililer cephane yeniden paketler, sevkiyat planlardı.

Ilgaz dağı etabı, yolun en zorlu kısmıydı. Özellikle kış aylarında kar altında kalırdı. Yine de kağnı kervanları Ilgaz’ı aşıp Çankırı’ya inerdi. Son olarak kağnılar Çankırı’dan Kalecik ve Çubuk üzerinden Ankara’ya varırdı.

Atatürk’ün “Kulağım İnebolu’da” Sözü Ne Anlama Geliyor?

Atatürk, Kurtuluş Savaşı’nın en kritik günlerinde “Gözüm Sakarya’da, Dumlupınar’da, kulağım İnebolu’da” dedi. Böylece bu söz, İnebolu’nun Kurtuluş Savaşı’ndaki stratejik önemini özetledi. Çünkü cephedeki askerin silahı, İnebolu’na gelen cephaneyle doğrudan bağlantılıydı.

İnebolu Kaymakamlığı’nın kayıtlarına göre Atatürk cephane sevkiyatını dakika dakika takip ediyordu. Örneğin bir gemi İnebolu açıklarında batarsa, cephe bir gün önce mermisiz kalabilirdi. Bu yüzden İnebolu, Ankara’nın kulağı oldu.

Bu sözün ardındaki hikâyeyi ayrıntısıyla anlattığımız yazımıza göz atabilirsiniz. Çünkü orada İnebolu’nun Kurtuluş Savaşı’ndaki kahramanlık hikâyesini derinlemesine inceledik. Ayrıca Atatürk’ün bu sözü neden sadece İnebolu için söylediğini de açıklıyoruz.

İnebolu’ya İstiklal Madalyası Ne Zaman Verildi?

TBMM, 9 Nisan 1924 tarihinde İnebolu’ya İstiklal Madalyası verdi. Bu madalya beyaz şeritli bir türdür ve cephe gerisi hizmetlerini ödüllendirir. Ayrıca İnebolu Belediyesi madalyayı korur ve her yıl 9 Haziran’da törenle okur.

İnebolu, İstiklal Madalyası alan üç şehirden farklı olarak ilçe düzeyinde ödül aldı. Çünkü Kahramanmaraş, Gaziantep ve Şanlıurfa şehir olarak madalya aldı. Ancak İnebolu ilçe olarak bu ödülü kazandı. Bunun sebebi kayıkçıların ve halkın toplu kahramanlığıydı.

Bu durum, İnebolu’nun Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü resmi olarak tescilledi. Ayrıca İnebolu 2026 yılında ikinci İstiklal Madalyası ile ödüllendi. Çünkü TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş Mavnacılar Loncası’na bu madalyayı takdim etti. Böylece İnebolu, Türkiye’de iki İstiklal Madalyası alan tek ilçe oldu.

İstiklal Yolu Ne Zaman Milli Park Oldu?

Türkiye, 2 Kasım 2018’de İstiklal Yolu’nu 44. milli park ilan etti. Böylece devlet yolu “İstiklâl Yolu Tarihi Milli Parkı” adıyla korumaya aldı. Ancak milli park yolun tamamını değil; en kritik güzergâh bölümünü kapsar.

Bu karar, yolun Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü kalıcı olarak tescilledi. Çünkü Milli Parklar Genel Müdürlüğü alanı 2.357 dekar olarak belirledi. Ayrıca koruma altına alınan bölüm, İnebolu ile Kastamonu arasındaki dağlık hattı içerir.

Bugün İstiklal Yolu Nasıl Gezilir?

Kastamonu Valiliği, 2006’dan beri her yıl “Atatürk ve İstiklal Yolu Yürüyüşü” düzenler. Bu yürüyüş İnebolu’ndan başlar ve dört gün sürer. Ayrıca katılımcılar 95 km’lik işaretli yolu adım adım yürüyerek atalarının izini sürer.

Kastamonu Valiliği, yürüyüşe katılmak isteyenler için kayıt bilgilerini her yıl sayfasında yayımlar. Ayrıca Çankırı Valiliği ekim ayında ayrı bir yürüyüş düzenler. Böylece bu etkinlikler İstiklal Yolu’nun sadece tarihte kalmadığını gösterir.

Yürüyüş dışında yolu arabayla gezmek de mümkündür. Çünkü yolun büyük bölümü asfalt karayoluyla örülüdür. Örneğin sürücüler İnebolu-Kastamonu ve Kastamonu-Çankırı arasını D750 ve D765 karayoluyla takip eder.

Kastamonu’da İstiklal Yolu’nun İzleri Nerede Görülür?

Kastamonu’da İstiklal Yolu’nun izleri bugün hâlâ yaşar. Öncelikle İnebolu’ndaki İstiklal Yolu Anıtı yolun başlangıcını simgeler. Ayrıca bu anıt kayıkçıların cephane karaya çıkışını canlandırır.

Kastamonu merkezde ise Mehmetçik Anıtı bu hattın simgelerinden biri olarak durur. Ayrıca Nasrullah Meydanı Atatürk’ün 1925’te Kastamonu’ya geldiği yerdir. Bu meydanda Mehmet Akif’in Nasrullah Camii kürsüsünden seslendiği an da yaşar.

Seydiler ilçesinde Şerife Bacı anıtı, İstiklal Yolu’nun en dokunaklı durağıdır. Çünkü Şerife Bacı bebeğiyle birlikte cephane taşırken donarak şehit düştü. Onun hikâyesini bir bebeği, bir cephaneyi ve bir milleti taşıyan kadın olarak anlattığımız yazımızda bulabilirsiniz.

İnebolu’nu bugün de gezmek isteyenler için İnebolu rehberimizi hazırladık. Çünkü orada gezginlere plajlardan tarihi evlere kadar noktaları tek tek sıraladık. Ayrıca İnebolu’nun nesi meşhur yazımız ilçenin İstiklal Yolu ile bağını anlatır.

Uyarı: İstiklal Yolu’nun tamamı asfalt karayoluyla örülüdür; ancak yürüyüş parkurları mevsime göre zorlu olabilir. Özellikle Ilgaz dağı etabı kışın kar altındadır. Bu yüzden yola çıkmadan önce Kastamonu Valiliği’nden güncel bilgi alın. Ayrıca yalnız gitmeyin ve işaretli yolların dışına çıkmayın. Son olarak acil durumda 112’yi arayın.

Merak Ettikleriniz

İstiklal Yolu kaç kilometredir? İstiklal Yolu yaklaşık 344 km uzunluğundadır. Çünkü İnebolu Belediyesi 340 km, Çankırı Kültür Müdürlüğü 344 km rakamını verir.

İstiklal Yolu’nu kim yaptı? İstiklal Yolu, Osmanlı döneminden kalan ticari yolların Kurtuluş Savaşı’nda ikmal hattına dönüşmesiyle oluştu. Yani yolun fiziki yapımı değil; bu güzergâhın cephane hattı olarak örgütlenmesi söz konusudur.

İstiklal Yolu’nda cephaneler nasıl taşınıyordu? Öncelikle kayıkçılar cephaneleri İnebolu’na çıkarırdı. Sonra kağnılar ve kadınlar bu yükü Ankara’ya taşırdı. Ayrıca Kastamonu kadınları bu taşımada öne çıktı.

İstiklal Yolu ne zaman milli park oldu? Türkiye, 2 Kasım 2018’de İstiklal Yolu’nu 44. milli park ilan etti. Böylece yol “İstiklâl Yolu Tarihi Milli Parkı” adını aldı.

İstiklal Yolu yürüyüşü her yıl yapılıyor mu? Evet. Çünkü Kastamonu Valiliği 2006’dan beri her yıl “Atatürk ve İstiklal Yolu Yürüyüşü” düzenler. Ayrıca Çankırı Valiliği ekim ayında ayrı bir yürüyüş düzenler.

İstiklal Yolu’nu bugün arabayla gezmek mümkün mü? Evet. Çünkü yolun büyük bölümü asfalt karayoluyla örülüdür. Ayrıca sürücüler İnebolu-Kastamonu ve Kastamonu-Çankırı arasını D750 ve D765 karayoluyla takip eder.