Kastamonu’yu Genç Yaşta Yöneten Şehzade: Sultan II. Bayezid’in Oğlu Mahmud’un 20 Yıllık İz Bırakan Valiliği

Kastamonu’nun Şehzadeli Yılları

Osmanlı geleneğinde şehzadelerin devlet tecrübesi kazanması amacıyla sancaklara vali olarak gönderilmesi önemli bir uygulamaydı. Kastamonu da bu geleneğin en dikkat çekici örneklerinden birine ev sahipliği yaptı. Sultan II. Bayezid’in oğullarından Şehzade Mahmud, 1484 ile 1504 yılları arasında Kastamonu vilayetinde valilik görevinde bulundu. Çocukluğunun ilk yıllarını babasının sarayında geçiren şehzade, henüz küçük yaşta Kastamonu’ya gönderilmişti.

Yirmi Yıllık Valilikte İmar ve İlme Verilen Önem

Şehzade Mahmud’un Kastamonu’daki uzun görev süresi, şehir için sıradan bir yönetimden çok daha fazlasını ifade ediyordu. Görev yaptığı dönemde imar faaliyetlerine, ilme, edebiyata, sanata ve devlet-halk bütünleşmesinin sağlanmasına büyük önem verdi. Maiyetinde görev yapan lala, defterdar, nişancı ve divan kâtibi gibi devlet adamları için Kastamonu civarından çeşitli zeamet ve tımarlar tahsis edilmişti. Böylece Kastamonu, küçük ölçekli fakat işleyen bir devlet mekanizmasına dönüşmüş oldu.

Kastamonu’nun Osmanlı döneminde şehzade valiliğine sahne olması yeni bir durum değildi; daha önce Fatih Sultan Mehmed’in oğlu Cem Sultan da 1469-1474 yılları arasında şehirde valilik yapmıştı. Şehzade Mahmud’un ardından oğlu Şehzade Orhan da 1504-1512 yılları arasında aynı görevi sürdürdü.

Kastamonu’nun Ünlü Kuşçuluğuna Katkı

Kastamonu ve çevresi, Candaroğulları Beyliği döneminden itibaren avcı kuş yetiştiriciliğiyle tanınan bir bölgeydi. Bölgede iyi cins doğan ve şahin kuşları yetiştirilir, bu kuşlar Anadolu, Suriye, Mısır, İran ve hatta Türkistan’a kadar götürülürdü. Şehzade Mahmud’un valilik döneminde bu geleneğin devam ettiği ve kuşçuluğun gelişiminin özellikle onun zamanında sürdüğü aktarılıyor. Bu detay, şehzadenin sadece siyasi ve idari alanda değil, bölgenin geleneksel ekonomik faaliyetlerinde de destekleyici bir rol üstlendiğini gösteriyor.

Manisa’ya Tayin ve Erken Yaşta Vefat

Şehzade Mahmud’un Kastamonu’daki uzun serüveni, kardeşi Şehzade Alemşah’ın genç yaşta vefat etmesiyle son buldu. Bunun üzerine kardeşinin yerine Manisa valiliğine tayin edildi ve Kastamonu’dan ayrıldı. Ne var ki yeni görev yerinde de kardeşi gibi hayatının baharında hayatını kaybetti; 1507 yılında vefat ettiği kayıtlara geçti.

Kastamonu tarihinde önemli bir kesiti temsil eden bu dönem, şehrin sadece bir sancak merkezi değil, aynı zamanda Osmanlı hanedanının geleceğini şekillendiren isimlerin yetiştiği bir merkez olduğunu gösteriyor. Şehzade Mahmud’un Kastamonu’ya bıraktığı imar ve ilim mirası, bugün hâlâ bölge tarihçileri tarafından araştırılmaya devam ediyor.