Kastamonu Hoşalay Neden Doğanyurt Oldu (Doğanyurt İlçesinin Hikayesi)

Kastamonu Doğanyurt neden eskiden Hoşalay olarak biliniyordu? Hoşalay ismi ne zaman Doğanyurt oldu? İşte Doğanyurt ilçesinin tarihi ve ilçe oluş hikâyesi.

Kastamonu’nun Karadeniz kıyısında yer alan, yeşilin ve mavinin iç içe geçtiği ilçelerinden Doğanyurt, yalnızca doğal güzellikleriyle değil, geçmişten bugüne taşıdığı tarihiyle de dikkat çekiyor. Bugün Doğanyurt olarak bildiğimiz yerleşimin geçmişinde ise Gereas ve özellikle bölge halkının hafızasında hâlâ yaşayan Hoşalay adı bulunuyor.

Kastamonu Haber ekibimiz tarafından derlenen bilgilere göre Doğanyurt’un idari serüveni, küçük bir kıyı yerleşiminden ilçe statüsüne uzanan oldukça dikkat çekici bir geçmişi ortaya koyuyor.

Doğanyurt’un Bilinen İlk Adı Gereas

Doğanyurt’un tarihinin oldukça eski dönemlere uzandığı kabul ediliyor. İlçenin M.Ö. 4. yüzyılda Pontuslular döneminde kurulduğu ve o dönemde Gereas adıyla anıldığı belirtiliyor.

Yerleşimin ilk merkezinin, günümüzde yalnızca temellerinin kaldığı ifade edilen kale çevresinde şekillendiği aktarılıyor. Zaman içerisinde yerleşim bugünkü Meset Mahallesi ve Cumayanı çevresine doğru genişledi.

Karadeniz kıyısındaki konumu, Doğanyurt’un tarih boyunca denizle güçlü bir bağ kurmasını sağladı. Ancak kıyıda bulunması geçmiş dönemlerde güvenlik açısından da önem taşıyordu. Özellikle denizden gelebilecek tehditlere karşı bölgede tedbirler alınması, yerleşimin idari önemini artırdı.

Hoşalay Adıyla Kastamonu’ya Bağlandı

Doğanyurt tarihindeki önemli dönüm noktalarından biri 1846 yılı oldu. Bu tarihte yerleşim, Hoşalay adıyla bucak haline getirilerek Kastamonu’ya bağlandı.

Aynı dönemde deniz yoluyla gelebilecek korsanlara karşı bölgede bir karakol oluşturulduğu ve kadılık teşkilatının kurulduğu belirtiliyor. Böylece Hoşalay yalnızca bir yerleşim alanı olmaktan çıkarak çevresi açısından idari bir merkez niteliği kazanmaya başladı.

Cumhuriyet döneminde de ilçenin idari bağlılığında değişiklikler yaşandı. 1923 yılında Cide’den ayrılan Hoşalay, İnebolu ilçesine bağlı bir bucak haline geldi.

Bugün dahi özellikle eski kuşakların hafızasında Hoşalay isminin önemli bir yeri bulunuyor. İlçenin geçmişine ilişkin anlatılarda bu isim sıklıkla kullanılıyor.

Hoşalay İsmi Nasıl Doğanyurt Oldu?

İlçenin bugünkü adını alması ise 1962 yılında gerçekleşti. Yapılan düzenlemeyle Hoşalay adı değiştirilerek yerleşime Doğanyurt adı verildi.

Böylece 19. yüzyıldan itibaren resmi kayıtlarda kullanılan Hoşalay ismi yerini Doğanyurt’a bıraktı. Ancak isim değişikliği ilçenin geçmişini ortadan kaldırmadı; Hoşalay adı, Doğanyurt’un tarihsel kimliğinin bir parçası olarak yaşamaya devam etti.

Doğanyurt’un idari statüsündeki en önemli değişikliklerden biri ise 1990 yılında yaşandı. Bucak teşkilatlarının kaldırılması sürecinde bir süre köy statüsünde kalan Doğanyurt, 9 Mayıs 1990 tarihinde çıkarılan kanunla ilçe statüsüne kavuştu.

Doğanyurt’un ilçe teşkilatı 1 Eylül 1990 tarihinde faaliyete geçti. Belediye teşkilatının da aynı dönemde kurulmasıyla Doğanyurt, Kastamonu’nun ilçelerinden biri olarak bugünkü idari yapısına kavuştu.

Karadeniz’in Kıyısında Kestane Balıyla Öne Çıkıyor

Bugün Doğanyurt; doğusunda İnebolu, batısında Cide, güneybatısında Şenpazar, güneyinde Azdavay, kuzeyinde ise Karadeniz ile çevrili.

Dağlık arazi, yoğun ormanlar ve Karadeniz kıyısının oluşturduğu doğal yapı ilçeye kendine özgü bir görünüm kazandırıyor. Doğanyurt’un son yıllarda öne çıkan değerlerinden biri de kestane balı.

İlçede gerçekleştirilen Kestane Balı Festivali, bölgedeki üreticiler ile vatandaşları bir araya getirirken Doğanyurt’un tanıtımına da katkı sağlıyor. Kestane ormanlarının sağladığı doğal ortam sayesinde ilçede üretilen bal, Doğanyurt’un yerel ekonomisi açısından önemli ürünlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Geçmişte Gereas, ardından Hoşalay ve bugün Doğanyurt… İlçenin isimlerle şekillenen tarihi aslında Karadeniz kıyısındaki uzun bir yerleşim hikâyesini anlatıyor. Hoşalay adı bugün resmi olarak kullanılmasa da Doğanyurt’un geçmişini, kültürünü ve yerel hafızasını yaşatan en önemli tarihi isimlerden biri olmaya devam ediyor.