enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp

Fabrikalar Gitti, Yerine Ne Koyduk? Taşköprü’nün Yeniden üretme Zamanı (2)

Taşköprü bir dönem Kendir fabrikası ve SEKA ile yüzlerce kişiye doğrudan iş, binlerce kişiye dolaylı geçim sağlıyordu. Bugün geçmişin hesabını sormaktan çok geleceğin hesabını yapmak zorundayız. Taşköprü OSB’de başlayan yeni hareket umut veriyor; ancak Tosya örneği, önümüzde kat edilmesi gereken uzun bir yol olduğunu gösteriyor.

Fabrikalar Gitti, Yerine Ne Koyduk? Taşköprü’nün Yeniden üretme Zamanı (2)
16 Kasım 2026 19:41 | Son Güncellenme: 16 Kasım 2026 19:59
A+
A-

Taşköprü yazı dizisinin ikinci bölümünde SEKA, Kendir Fabrikası, Taşköprü OSB ve Tosya OSB’yi karşılaştırıyoruz. Taşköprü yeniden nasıl üretim ve istihdam merkezi olabilir?

   İlk yazımızda bir soru sorduk:

“Çiftlikpazar yerini ve köylerimizi kurtarmaya çalışırken Taşköprü’nün kendisini kaybediyor muyuz?”

Rakamlar bize Taşköprü’nün uzun yıllardır nüfus kaybettiğini gösterdi. Efendim Türkiye geneli nüfus oranlarında azalma var. Doğru ama biz genel nüfus artarken de azalıyorduk. Tosya, Vezirköprü, Boyabat ve Erbaa örnekleri hemen yanımızda üşenmeyelim inceleyelim.

Ancak nüfus kaybı bir sebep değil, çoğu zaman bir sonuçtur.

İnsan neden gider?

Çocuğuna gelecek göremediği için gider.

İş bulamadığı için gider.

Kazandığı parayla ailesini geçindiremediği için gider.

Önce köyünden Taşköprü merkeze gelir.

Burada tutunamazsa Kastamonu’ya geçer.

Orada da tutunamazsa İstanbul’a, Ankara’ya, Bursa’ya gider.

Dolayısıyla bu yazı dizisinin ikinci bölümünde nüfusun arkasındaki en önemli meselelerden birine bakacağız:

Üretim ve istihdam.

Yine baştan söyleyelim.

Amacımız geçmişte kimin haklı, kimin haksız olduğunu tartışmak değil.

SEKA’nın özelleştirilmesini yeniden siyasi bir kavganın konusu haline getirmek de değil.

Bizim sorumuz daha basit:

Taşköprü geçmişte kaybettiği üretim gücünün yerine bugün ne koyabilir?

Bir fabrika sadece fabrika değildi

Taşköprü sanayi tarihine baktığımızda karşımıza önce Kendir Sanayisi çıkıyor.

Sümerbank Taşköprü Kendir fabrikası 1947 yılında kurulmuş. 1964 yılı sonunda fabrikada 402 işçi ve 34 memur olmak üzere 436 kişi çalışıyormuş.

Düşünün…

O yıllarda yaklaşık 6 bin kişinin yaşadığı bir ilçe merkezinde tek bir kuruluş 436 kişiye doğrudan iş veriyor.

Üstelik fabrikanın etkisi fabrika kapısında bitmiyor.

Köyde kendir eken çiftçi kazanıyor.

Nakliyeci kazanıyor.

Esnaf kazanıyor.

İşçinin ailesi ilçede yaşıyor.

Çocukları burada okuyor.

Maaş Taşköprü’de harcanıyor.

1985 yılında bile Kendir Fabrikasında 391 işçi ve 35 memur bulunuyordu. Fabrika 1995 yılında TEKEL’e devredildi; akademik araştırmaya göre faaliyet 2004 yılında sona erdi ve sonraki yıllarda tesisin makine ve varlıkları tasfiye edildi.

Yani Taşköprü yalnız bir fabrika kaybetmedi.

Bir ekonomik ekosistem kaybetti.

 

Sonra SEKA vardı…

Taşköprü SEKA Sigara Kâğıdı Fabrikası’nın temeli 1970 yılların ortasında atıldı, üretime 1984 yılında başladı.

Fabrika 1998 yılında özelleştirme kapsamına alındı. Resmî TBMM kayıtlarına göre SEKA Kastamonu İşletmesi, 4 Kasım 2003 tarihinde 9,1 milyon dolar bedelle MOPAK Kâğıt Karton A.Ş.’ye devredildi.

Eski çalışanların oluşturduğu organizasyon komitesinin açıklamasına göre fabrikanın 1984-2003 dönemindeki kadrosunda 442 işçi ve 30 memur olmak üzere 472 kişi bulunuyordu.

Yine yüzlerce maaş…

Yüzlerce aile…

Ve fabrikaya ürün sağlayan köyler.

Burada belki en önemli mesele de buydu.

Sanayi ile tarım birbirine bağlıydı.

Taşköprü köylüsü üretiyor, sanayi bunu işliyor, ortaya katma değerli bir ürün çıkıyordu.

Bugün üzerinde düşünmemiz gereken model tam olarak bu.

Çünkü Taşköprü’nün yalnız “fabrika”ya ihtiyacı yok.

Taşköprü’nün kendi toprağıyla, kendi hammaddesiyle ve kendi insanıyla bağlantılı fabrikalara ihtiyacı var.

İki büyük üretim merkezi gitti; boşluğu doldurabildik mi?

Bence mesele burada düğümleniyor.

Kendir Fabrikası gitti.

SEKA eski üretim gücünü kaybetti. Şeker fabrikası da bir kaç kez direkten döndü. Peki giderse sizce ne olur halimiz?

Peki bu fabrikaların oluşturduğu istihdamın yerine ne koyduk?

Birinci yazımızda kullandığımız 2025 verileri oldukça çarpıcıydı.

Kastamonu’nun resmî veri portalında yayımlanan 2025 OSB tablosunda Taşköprü OSB’de üretime geçmiş 2 parsel ve 16 kişilik kayıtlı istihdam görünüyordu.

Aynı tabloda Tosya OSB’de 33 üretim parseli ve 1.760 kişilik istihdam bulunuyordu. (kastabil.gov.tr)

Aradaki farkı küçümsemek mümkün değil.

Fakat burada Taşköprü adına olumlu bir gelişmenin de altını özellikle çizelim.

2026 yılı içinde Taşköprü OSB’de hareketlilik artmış durumda.

Taşköprü OSB’nin güncel internet sitesinde bugün 7 firma “faaliyette” listeleniyor. Ayrıca 8 firma/yatırım “inşaat halinde”, iki yatırım da “proje aşamasında” yer alıyor. Aynı listede ZİNTAŞ Kastamonu Zincir Sanayii de proje aşamasındaki yatırımlar arasında bulunuyor; şirketin Taşköprü’de yeni fabrika yatırımına başladığı da OSB tarafından duyuruldu.

Bu gelişmeleri küçümsememeliyiz.

Tam tersine desteklemeliyiz.

Ancak birkaç yatırımın başlamasını da “mesele çözüldü” şeklinde görmemeliyiz.

Taşköprü OSB’nin bugün başlayan hareketini önümüzdeki on yılın büyük sanayi hamlesine çevirmek gerekiyor.

Tosya bize ne anlatıyor?

Tosya’yı sürekli örnek vermemizin nedeni Tosya’yı Taşköprü’nün karşısına koymak değil.

İki ilçe birbirine rakip olmak zorunda değil.

Aynı ilin iki ilçesi birbirinden bir şey öğrenebilir.

2025 verilerinde Tosya OSB’de 33 üretim parselinde 1.760 kişi çalışıyordu. Ağustos 2026’da yapılan açıklamada bu rakamın 34 üretim parseli ve 1.923 kişilik istihdama ulaştığı belirtildi.

Dahası mevcut 63 hektarlık OSB alanına yaklaşık 75 hektarlık yeni alan eklenerek bölgenin 138 hektara çıkarılması için çalışmaların sürdüğü açıklandı.

Yani Tosya şunu yapıyor:

Mevcut sanayi alanı dolunca yenisini planlıyor.

Taşköprü’nün de aynı zihniyete ihtiyacı var.

Bugün elimizde bulunan alanı nasıl doldururuz?

Yarın ikinci alanı nerede kurarız?

Hangi sektörleri çağırırız?

Kaç kişilik istihdam hedefleriz?

2027’de kaç kişi?

2030’da kaç kişi?

2035’te kaç kişi?

Bunların rakam olarak ortaya konulması gerekiyor.

“OSB’miz var” demek tek başına yeterli değil.

OSB’nin başarısı tabelasıyla değil, çalışan insan sayısıyla ölçülür.

ERBAKAN VE KASTAMONU

Eski SEKA yeniden açılabilir mi?

Görüşmelerimiz sırasında sık sık şu soru gündeme geliyor:

“SEKA yeniden çalıştırılamaz mı?”

Bu sorunun cevabını sloganla vermek doğru olmaz.

Aradan 20 yılı aşkın zaman geçti.

Teknoloji değişti.

Kâğıt sektörü değişti.

Üretim maliyetleri ve pazar değişti.

Dolayısıyla yapılması gereken şey “eski makineleri tekrar çalıştıralım” demekten ziyade, mevcut alanın ve altyapının bugünün sanayi şartlarında fizibilitesini ortaya çıkarmaktır.

Burada Balıkesir dikkat çekici bir örnek.

Eski SEKA Balıkesir Kâğıt Fabrikası 2003 yılında Albayrak Grubu’na geçti. Daha sonra ciddi modernizasyon yatırımları yapılarak tesis Varaka Kâğıt olarak tekrar üretime kazandırıldı.

Anadolu Ajansı’nın 2024 tarihli haberine göre tesiste yaklaşık 500 kişi çalışıyor ve yılda yaklaşık 250 bin ton hurda kâğıt geri dönüşüme kazandırılıyordu.

Şunu söylemiyoruz:

“Balıkesir’de yapıldı, aynısını Taşköprü’de yapalım.”

Her tesisin şartı farklıdır.

Ama şu soruyu sorabiliriz:

Taşköprü’nün eski sanayi alanlarının 2026 şartlarında yeniden üretime kazandırılması için bağımsız ve profesyonel bir fizibilite çalışması neden yapılmasın?

Kâğıt olur.

Ambalaj olur.

Geri dönüşüm olur.

Kendir bazlı ürün olur.

Orman ürünleri olur.

Tarım ve gıda sanayisi olur.

Ama önce uzmanlar önümüze rakam koymalı.

Taşköprü’nün sanayi konusunda sorunları neler?

Bugünkü tabloyu suçlayarak değil, teşhis ederek sıralayalım:

  • Geçmişte yüzlerce kişiyi istihdam eden iki büyük sanayi kuruluşunun oluşturduğu ekonomik hacim zaman içerisinde kaybedildi.
  • Yeni sanayi yatırımları aynı hız ve ölçekte onların yerini dolduramadı.
  • OSB’nin kuruluşundan üretim aşamasına geçiş uzun sürdü.
  • Yatırımcı sayısından çok yüksek istihdam yaratacak yatırım sayısına ihtiyaç var.
  • Tarım ile sanayi arasındaki bağ zayıfladı.
  • Taşköprü dışındaki güçlü hemşehri sermayesi ilçeye yeterince yönlendirilemedi.
  • Yatırım konusunda günlük girişimler yerine uzun vadeli ve ölçülebilir hedeflere ihtiyaç bulunuyor.

Ancak karamsar olmaya da gerek yok.

Çünkü OSB’de bugün başlayan hareketlilik bize bir fırsat sunuyor.

Peki şimdi ne yapmalıyız?

Bence Taşköprü artık sanayi konusunda kendisine net hedefler koymalı:

  • 2030 için en az 1.000, 2035 için 2.500–3.000 kişilik yeni sanayi istihdamı hedefi tartışmaya açılmalı.
  • Taşköprü OSB için mevcut alan dolmadan ikinci genişleme alanı planlanmalı.
  • İstanbul, Ankara, Bursa, Kocaeli ve diğer şehirlerde faaliyet gösteren Taşköprülü iş insanlarının yatırım envanteri çıkarılmalı.
  • Belediye, Kaymakamlık, Ticaret ve Sanayi Odası, OSB yönetimi ve siyasilerden oluşacak bir “Yatırımcı Takip Heyeti” kurulmalı.
  • Türkiye’nin büyük firmaları tek tek ziyaret edilmeli; yatırımcıdan ilçeye gelmesi beklenmemeli, Taşköprü yatırımcının kapısına gitmeli.
  • Eski SEKA alanı için kâğıt, ambalaj, geri dönüşüm veya başka sektör seçeneklerinin bulunduğu bağımsız fizibilite raporu hazırlanmalı.
  • Kendir yeniden üretilecekse önce alım garantisi, işleme tesisi ve nihai ürün pazarı kurulmalı; fabrikası olmayan ürün çiftçinin sırtına bırakılmamalı.
  • Sarımsak yalnız tarlada satılan ürün değil; kurutulmuş, dondurulmuş, toz, siyah sarımsak, ekstrakt ve paketlenmiş ürün gibi katma değerli sanayi ürünlerine dönüştürülmeli.
  • Orman, tarım, hayvancılık ve gıda sanayisi için Taşköprü’ye özel sektör kümelenmesi oluşturulmalı.
  • Her yıl “kaç yatırım geldi, kaç fabrika açıldı, kaç kişi işe başladı?” rakamları kamuoyuna açıklanmalı.

Ve en önemlisi…

Başarıyı kurdele sayısıyla değil, istihdam sayısıyla ölçelim.

Bir fabrika açıldığında kaç kişi çalışıyor?

Kaç aile Taşköprü’de kaldı?

Kaç genç İstanbul’a gitmekten vazgeçti?

Kaç köylü ürettiği ürünü ilçede satabildi?

Asıl ölçümüz bunlar olsun.

İlk yazımızda söyledik:

Bu seri kimseyi suçlama serisi değil.

Bu seri Taşköprü’nün geleceğini birlikte planlama çalışması.

SEKA geri gelir veya gelmez.

Kendir Fabrikası eski haliyle geri dönmeyebilir.

Ama Taşköprü’nün üretim ruhu geri dönmek zorunda.

Çünkü geçmişe bakıp yalnızca “Ne güzel günlerdi” demek bize hiçbir şey kazandırmaz.

Bizim görevimiz çocuklarımızın bundan 20 yıl sonra,

“Taşköprü yeniden nasıl ayağa kalktı?”

diye anlatacağı günlerin temelini bugün atmak.

Taşköprü OSB’de bugün başlayan kıpırdanmayı küçümsemeyelim.

Tam tersine büyütelim.

Yedi firma yetmesin.

On yedi olsun.

Otuz olsun.

Elli olsun.

Ama yalnız sayı da yetmesin.

Bacasından üretim, kapısından işçi çıksın.

Çünkü Taşköprü’nün nüfusunu artırmanın en kalıcı yolu nüfus kâğıdını Taşköprü’ye taşımak değil;

insanın ekmeğini Taşköprü’den kazanmasını sağlamaktır.

Bir sonraki yazımızda köylere döneceğiz.

Tarımı, hayvancılığı, sarımsağı ve kendiri konuşacağız.

Ve şu sorunun cevabını arayacağız:

Köyleri boşalan bir Taşköprü, gerçekten büyüyebilir mi?

Eksik gördüğünüz bilgi, yanlış olduğunu düşündüğünüz rakam ve çözüm önerilerinizle bu yazı dizisine katkı sunmanızı bekliyoruz.

Çünkü Taşköprü’nün geleceği bir kişinin değil, hepimizin meselesi.

 

Selam ve dua ile…

 

Ertuğrul Köse

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.